Tóm tắt
Sau hơn một tháng, xuất hiện thông tin rằng Donald Trump rời hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara không bằng Air Force One mà bằng một máy bay quân sự khác do nguy cơ an ninh liên quan Iran. Ông nói làm theo chỉ dẫn của Mật vụ Hoa Kỳ (United States Secret Service) và quân đội; Nhà Trắng im lặng. Trump bay đến Ankara trên máy bay mới có nguồn gốc từ Qatar, dự định về bằng chiếc cũ, làm dấy lên nghi vấn về mức độ bảo vệ của chiếc mới trong bối cảnh Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự chống Iran từ cuối tháng 2.
Theo Báo The Washington Post (The Washington Post), ngày 8/7 Trump bước lên Boeing 747-200B trước ống kính rồi bí mật chuyển qua xe tải phục vụ để đi sang một máy bay quân sự nhỏ hơn. Air Force One cất cánh như kế hoạch với phóng viên, ngoại trưởng Marco Rubio, bộ trưởng tài chính Scott Bessent và cố vấn Stephen Miller, Steven Cheung, nhưng không có tổng thống. Trước đó từng dự tính ông sẽ đổi lại máy bay tại căn cứ RAF Mildenhall ở Anh.
Có lúc Trump bác bỏ lý do an ninh, nói muốn khoe chiếc máy bay “tuyệt vời” mới với binh sĩ, đồng thời né câu hỏi về đe dọa và khẳng định luôn nằm trong tầm ngắm, “nhận vô số lời đe dọa”. Tranh luận xoay quanh việc chiếc Air Force One mới cải hoán từ máy bay của Qatar có đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an ninh hay không; các chuyên gia lo ngại quá trình hoán cải quá gấp. Chiếc cũ được cho là có hệ thống làm mù tên lửa phòng không và các biện pháp phòng thủ tiên tiến khác.
Trump cho rằng chính máy bay ông thực sự đi mới là mục tiêu có khả năng bị nhắm tới cao hơn, nên rủi ro lớn hơn. Joseph Hagin, cựu trợ lý tổ chức các chuyến đi vào vùng chiến sự cho George W. Bush và từng làm việc cho Trump, nói tháp tùng tổng thống luôn có rủi ro và giữ bí mật là cần thiết, chỉ phê phán việc để lộ thông tin. John Kirby, cựu cố vấn an ninh Nhà Trắng, nhấn mạnh nghĩa vụ bảo đảm an toàn cho những người đi cùng và họ ít nhất cần được biết sơ bộ về rủi ro.
Vì sao sự việc chỉ được biết đến sau hơn một tháng còn gây tranh cãi. Nhà Trắng không phản hồi câu hỏi; Trump nói ông “không hỏi nhiều” và làm theo Mật vụ. Đài BBC (BBC) nhận định việc giữ kín có thể nhằm tránh làm suy yếu hình ảnh quyền lực của tổng thống, đồng thời phản ánh mối đe dọa từ Iran vẫn hiện hữu dù Trump tuyên bố cuộc chiến gần kết thúc.
Theo Đài CBS News (CBS News), các cơ quan Mỹ ghi nhận “đe dọa đáng tin cậy” rằng tên lửa Iran có thể nhắm vào chuyên cơ tổng thống; Báo The New York Times (The New York Times) nói tình báo Mỹ có thông tin về một người quanh địa điểm thượng đỉnh mang theo tên lửa vác vai. Báo The Wall Street Journal (The Wall Street Journal) dẫn nguồn tình báo Israel về kế hoạch mới ám sát Trump, còn trang Middle East Eye (Middle East Eye) thuật lại phía Thổ Nhĩ Kỳ nghi đây có thể là mưu đồ của Israel nhằm phá hoại đối thoại Washington–Tehran. Trong thời gian diễn ra thượng đỉnh, Mỹ cũng nối lại các đòn đánh vào Iran.
Đe dọa từ Iran nhắm vào Trump không mới: sau vụ Mỹ tiêu diệt Qasem Soleimani, chỉ huy Lực lượng Quds tinh nhuệ, đầu năm 2020, Tehran nhiều lần cảnh báo trả đũa; các lời đe dọa tiếp tục sau những chiến dịch nhắm vào cơ sở hạt nhân Iran và từ khi nổ ra cuộc chiến Israel–Mỹ chống Iran. Năm 2024, cảnh sát Mỹ bắt Asif Merchant, công dân Pakistan bị cáo buộc liên hệ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC), người này bị bồi thẩm đoàn liên bang kết tội tháng 3/2026 và đối mặt án chung thân; Farhad Shakiri, công dân Afghanistan, bị truy tố tháng 11/2024, được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo đã bị tiêu diệt vào tháng 3. Những biện pháp nghi binh như vậy hiếm gặp nhưng có tiền lệ: Bill Clinton dùng máy bay “mồi” năm 2000, George W. Bush bí mật thăm Iraq năm 2003, Barack Obama đánh lạc hướng khi tới Afghanistan năm 2010, và Joe Biden âm thầm thăm Ukraine năm 2023; chuẩn mực an ninh khác gồm hai xe limousine giống hệt và nhiều trực thăng Marine One giống nhau.
Theo Báo The Washington Post (The Washington Post), ngày 8/7 Trump bước lên Boeing 747-200B trước ống kính rồi bí mật chuyển qua xe tải phục vụ để đi sang một máy bay quân sự nhỏ hơn. Air Force One cất cánh như kế hoạch với phóng viên, ngoại trưởng Marco Rubio, bộ trưởng tài chính Scott Bessent và cố vấn Stephen Miller, Steven Cheung, nhưng không có tổng thống. Trước đó từng dự tính ông sẽ đổi lại máy bay tại căn cứ RAF Mildenhall ở Anh.
Có lúc Trump bác bỏ lý do an ninh, nói muốn khoe chiếc máy bay “tuyệt vời” mới với binh sĩ, đồng thời né câu hỏi về đe dọa và khẳng định luôn nằm trong tầm ngắm, “nhận vô số lời đe dọa”. Tranh luận xoay quanh việc chiếc Air Force One mới cải hoán từ máy bay của Qatar có đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an ninh hay không; các chuyên gia lo ngại quá trình hoán cải quá gấp. Chiếc cũ được cho là có hệ thống làm mù tên lửa phòng không và các biện pháp phòng thủ tiên tiến khác.
Trump cho rằng chính máy bay ông thực sự đi mới là mục tiêu có khả năng bị nhắm tới cao hơn, nên rủi ro lớn hơn. Joseph Hagin, cựu trợ lý tổ chức các chuyến đi vào vùng chiến sự cho George W. Bush và từng làm việc cho Trump, nói tháp tùng tổng thống luôn có rủi ro và giữ bí mật là cần thiết, chỉ phê phán việc để lộ thông tin. John Kirby, cựu cố vấn an ninh Nhà Trắng, nhấn mạnh nghĩa vụ bảo đảm an toàn cho những người đi cùng và họ ít nhất cần được biết sơ bộ về rủi ro.
Vì sao sự việc chỉ được biết đến sau hơn một tháng còn gây tranh cãi. Nhà Trắng không phản hồi câu hỏi; Trump nói ông “không hỏi nhiều” và làm theo Mật vụ. Đài BBC (BBC) nhận định việc giữ kín có thể nhằm tránh làm suy yếu hình ảnh quyền lực của tổng thống, đồng thời phản ánh mối đe dọa từ Iran vẫn hiện hữu dù Trump tuyên bố cuộc chiến gần kết thúc.
Theo Đài CBS News (CBS News), các cơ quan Mỹ ghi nhận “đe dọa đáng tin cậy” rằng tên lửa Iran có thể nhắm vào chuyên cơ tổng thống; Báo The New York Times (The New York Times) nói tình báo Mỹ có thông tin về một người quanh địa điểm thượng đỉnh mang theo tên lửa vác vai. Báo The Wall Street Journal (The Wall Street Journal) dẫn nguồn tình báo Israel về kế hoạch mới ám sát Trump, còn trang Middle East Eye (Middle East Eye) thuật lại phía Thổ Nhĩ Kỳ nghi đây có thể là mưu đồ của Israel nhằm phá hoại đối thoại Washington–Tehran. Trong thời gian diễn ra thượng đỉnh, Mỹ cũng nối lại các đòn đánh vào Iran.
Đe dọa từ Iran nhắm vào Trump không mới: sau vụ Mỹ tiêu diệt Qasem Soleimani, chỉ huy Lực lượng Quds tinh nhuệ, đầu năm 2020, Tehran nhiều lần cảnh báo trả đũa; các lời đe dọa tiếp tục sau những chiến dịch nhắm vào cơ sở hạt nhân Iran và từ khi nổ ra cuộc chiến Israel–Mỹ chống Iran. Năm 2024, cảnh sát Mỹ bắt Asif Merchant, công dân Pakistan bị cáo buộc liên hệ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC), người này bị bồi thẩm đoàn liên bang kết tội tháng 3/2026 và đối mặt án chung thân; Farhad Shakiri, công dân Afghanistan, bị truy tố tháng 11/2024, được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo đã bị tiêu diệt vào tháng 3. Những biện pháp nghi binh như vậy hiếm gặp nhưng có tiền lệ: Bill Clinton dùng máy bay “mồi” năm 2000, George W. Bush bí mật thăm Iraq năm 2003, Barack Obama đánh lạc hướng khi tới Afghanistan năm 2010, và Joe Biden âm thầm thăm Ukraine năm 2023; chuẩn mực an ninh khác gồm hai xe limousine giống hệt và nhiều trực thăng Marine One giống nhau.
