Tóm tắt
Một ngày huy động quy mô lớn của học sinh trung học ghi nhận 266.000 người xuống đường trên toàn nước Pháp (56.000 tại Paris) theo bộ nội vụ, trong khi các tổ chức học sinh và sinh viên (Liên hiệp Công đoàn Học sinh (Union syndicale lycéenne), FAGE, Union étudiante, UNEF) ước tính 450.000. Tổng cộng 488 người bị bắt trong ngày, 43 thành viên lực lượng an ninh bị thương; từ 28/9 đến nay có 6.547 người bị bắt. Con số tổng quốc gia được cập nhật từ 256.000 lên 266.000 sau khi kết thúc các cuộc tuần hành ở tỉnh.
Chính phủ thông báo tạm dừng dạy học nửa ngày tại các trường trung học từ thứ Tư đến thứ Sáu để các hiệu trưởng tổ chức “thời gian dân chủ nội bộ” với học sinh. Sau phát biểu gây nhầm lẫn của Thủ tướng Sébastien Lecornu, Bộ trưởng giáo dục Edouard Geffray làm rõ phạm vi chỉ là nửa ngày. Các công đoàn hiệu trưởng như Công đoàn Hiệu trưởng SNPDEN-UNSA (SNPDEN-UNSA) và Công đoàn Hiệu trưởng ID-FO (ID-FO) phản đối vì thiếu chuẩn bị và gọi đây là “sự lộn xộn”. Lecornu cũng hứa xem xét cải thiện minh bạch và sự đơn giản của hệ thống định hướng Parcoursup.
Tại Paris, đặc biệt ở Place de la Nation, cảnh sát nhiều lần xung phong giải tán đám đông, dùng hơi cay và xe phun nước; Lữ đoàn trấn áp hành động bạo lực cơ động (BRAV-M) có mặt. Về cuối ngày, không khí dịu lại nhưng vòng vây vẫn duy trì. Theo tổng kết của cảnh sát trưởng khu vực Paris Patrice Faure, có 58 người bị bắt buổi sáng và 32 buổi chiều; 14 người bị thương gồm một cảnh sát trúng gạch vào gáy, một lính cứu hỏa và 12 người biểu tình, trong đó một người ngã từ tượng cao khoảng 5 mét và bị thương nặng.
Phong trào tiếp tục lan rộng trên thực địa: tại Nhà Công đoàn Paris (Bourse du travail de Paris), khoảng một trăm bạn trẻ tự nhận là “phối hợp học sinh huy động” kêu gọi “giữ vững” và gắn kết với giáo viên, người lao động. Ở Marseille, cuộc tuần hành buổi sáng quy tụ đông đảo (30.000 theo ban tổ chức, 4.800 theo cảnh sát), sau đó đoàn độc lập buổi chiều nhiều lần bị trấn áp bằng hơi cay; một đại hội giáo viên và sinh viên bỏ phiếu kêu gọi xuống đường lại vào thứ Năm. Tại Tours, tuần hành diễn ra ôn hòa rồi xuất hiện một đoàn trẻ thứ hai; ở Mayotte, 7/11 trường trung học có biểu tình, kèm bạo lực lẻ tẻ và một trường phải đóng cửa vì đe dọa trên mạng; học sinh nêu vấn đề lịch học kéo dài do tắc đường và đòi tăng cường an ninh quanh trường.
Trong giáo dục đại học, khoảng 40% cơ sở công bị gián đoạn theo bộ phụ trách, trong khi Liên hiệp Sinh viên (Union étudiante) trước đó tuyên bố “100%” trường đại học huy động. Bộ trưởng giáo dục đại học Philippe Baptiste sẽ làm việc với các tổ chức nghề nghiệp rồi sinh viên; các yêu cầu gồm chấm dứt chọn lọc qua Parcoursup và Mon Master, tạo 250.000 chỗ học, điều chỉnh nhịp học, rà soát cải cách tú tài, tuyển dụng lớn nhân sự y tế và hỗ trợ, hướng tới tỷ lệ một y tá học đường cho 500 học sinh. Các tổ chức USL, Solidaires étudiant·es, UNEF và FAGE cùng ký kiến nghị này.
Tranh luận chính trị gia tăng: Thủ tướng Lecornu bảo vệ triển khai an ninh, chỉ trích Nước Pháp Bất khuất (La France insoumise); Mathilde Panot đáp lại, cùng phe xã hội kêu cấm “vũ khí gây thương tật”. Bộ trưởng nội vụ Laurent Nuñez nói can thiệp “tương xứng” và không xin lỗi. Ủy ban Tư vấn Quốc gia về Nhân quyền (Commission nationale consultative des droits de l’homme) bày tỏ lo ngại về việc “dùng vũ lực quá mức” và cảnh báo không đồng nhất toàn bộ phong trào với bạo lực bên lề. Cảnh sát bắn lựu đạn khiến Eden, 14 tuổi, bị thương nặng ở Saint-Ouen-l’Aumône đã bị khởi tố về bạo lực. Tổng thống Emmanuel Macron triệu tập họp tối tại Điện Elysée với các bộ trưởng liên quan để điểm tình hình.
Tại Hội đồng Paris (Conseil de Paris), nhóm đối lập Đảng Những người Cộng hòa (Les Républicains) rời phòng họp sau khi phó thị trưởng Emmanuel Grégoire lên án cả các vụ bạo lực lẫn “bạo lực cảnh sát”, còn phía Nước Pháp Bất khuất chỉ trích việc đặt nạn nhân vị thành niên ngang hàng lực lượng có vũ trang; Grégoire thông báo mở tòa thị chính quận cho học sinh họp bàn. Ở bình diện quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội của mình quy kết phong trào tại Pháp cho “nhập cư” và “Hồi giáo”, gây thêm tranh cãi.
Chính phủ thông báo tạm dừng dạy học nửa ngày tại các trường trung học từ thứ Tư đến thứ Sáu để các hiệu trưởng tổ chức “thời gian dân chủ nội bộ” với học sinh. Sau phát biểu gây nhầm lẫn của Thủ tướng Sébastien Lecornu, Bộ trưởng giáo dục Edouard Geffray làm rõ phạm vi chỉ là nửa ngày. Các công đoàn hiệu trưởng như Công đoàn Hiệu trưởng SNPDEN-UNSA (SNPDEN-UNSA) và Công đoàn Hiệu trưởng ID-FO (ID-FO) phản đối vì thiếu chuẩn bị và gọi đây là “sự lộn xộn”. Lecornu cũng hứa xem xét cải thiện minh bạch và sự đơn giản của hệ thống định hướng Parcoursup.
Tại Paris, đặc biệt ở Place de la Nation, cảnh sát nhiều lần xung phong giải tán đám đông, dùng hơi cay và xe phun nước; Lữ đoàn trấn áp hành động bạo lực cơ động (BRAV-M) có mặt. Về cuối ngày, không khí dịu lại nhưng vòng vây vẫn duy trì. Theo tổng kết của cảnh sát trưởng khu vực Paris Patrice Faure, có 58 người bị bắt buổi sáng và 32 buổi chiều; 14 người bị thương gồm một cảnh sát trúng gạch vào gáy, một lính cứu hỏa và 12 người biểu tình, trong đó một người ngã từ tượng cao khoảng 5 mét và bị thương nặng.
Phong trào tiếp tục lan rộng trên thực địa: tại Nhà Công đoàn Paris (Bourse du travail de Paris), khoảng một trăm bạn trẻ tự nhận là “phối hợp học sinh huy động” kêu gọi “giữ vững” và gắn kết với giáo viên, người lao động. Ở Marseille, cuộc tuần hành buổi sáng quy tụ đông đảo (30.000 theo ban tổ chức, 4.800 theo cảnh sát), sau đó đoàn độc lập buổi chiều nhiều lần bị trấn áp bằng hơi cay; một đại hội giáo viên và sinh viên bỏ phiếu kêu gọi xuống đường lại vào thứ Năm. Tại Tours, tuần hành diễn ra ôn hòa rồi xuất hiện một đoàn trẻ thứ hai; ở Mayotte, 7/11 trường trung học có biểu tình, kèm bạo lực lẻ tẻ và một trường phải đóng cửa vì đe dọa trên mạng; học sinh nêu vấn đề lịch học kéo dài do tắc đường và đòi tăng cường an ninh quanh trường.
Trong giáo dục đại học, khoảng 40% cơ sở công bị gián đoạn theo bộ phụ trách, trong khi Liên hiệp Sinh viên (Union étudiante) trước đó tuyên bố “100%” trường đại học huy động. Bộ trưởng giáo dục đại học Philippe Baptiste sẽ làm việc với các tổ chức nghề nghiệp rồi sinh viên; các yêu cầu gồm chấm dứt chọn lọc qua Parcoursup và Mon Master, tạo 250.000 chỗ học, điều chỉnh nhịp học, rà soát cải cách tú tài, tuyển dụng lớn nhân sự y tế và hỗ trợ, hướng tới tỷ lệ một y tá học đường cho 500 học sinh. Các tổ chức USL, Solidaires étudiant·es, UNEF và FAGE cùng ký kiến nghị này.
Tranh luận chính trị gia tăng: Thủ tướng Lecornu bảo vệ triển khai an ninh, chỉ trích Nước Pháp Bất khuất (La France insoumise); Mathilde Panot đáp lại, cùng phe xã hội kêu cấm “vũ khí gây thương tật”. Bộ trưởng nội vụ Laurent Nuñez nói can thiệp “tương xứng” và không xin lỗi. Ủy ban Tư vấn Quốc gia về Nhân quyền (Commission nationale consultative des droits de l’homme) bày tỏ lo ngại về việc “dùng vũ lực quá mức” và cảnh báo không đồng nhất toàn bộ phong trào với bạo lực bên lề. Cảnh sát bắn lựu đạn khiến Eden, 14 tuổi, bị thương nặng ở Saint-Ouen-l’Aumône đã bị khởi tố về bạo lực. Tổng thống Emmanuel Macron triệu tập họp tối tại Điện Elysée với các bộ trưởng liên quan để điểm tình hình.
Tại Hội đồng Paris (Conseil de Paris), nhóm đối lập Đảng Những người Cộng hòa (Les Républicains) rời phòng họp sau khi phó thị trưởng Emmanuel Grégoire lên án cả các vụ bạo lực lẫn “bạo lực cảnh sát”, còn phía Nước Pháp Bất khuất chỉ trích việc đặt nạn nhân vị thành niên ngang hàng lực lượng có vũ trang; Grégoire thông báo mở tòa thị chính quận cho học sinh họp bàn. Ở bình diện quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội của mình quy kết phong trào tại Pháp cho “nhập cư” và “Hồi giáo”, gây thêm tranh cãi.