Ukraine trình Washington một kế hoạch hòa bình 20 điểm nhằm chấm dứt xung đột, bác bỏ đề xuất của ông Donald Trump yêu cầu Kiev nhượng thêm lãnh thổ cho Nga để đổi lấy hòa bình. Trọng tâm là các bảo đảm pháp lý để ngăn nguy cơ Nga tấn công trong tương lai và giữ nguyên những vùng hiện do Ukraine kiểm soát.

Ba tuần trước, ông Trump đưa ra kế hoạch 28 điểm bị xem là thiên về Nga, khiến các lãnh đạo Ukraine và châu Âu không hài lòng. Đáp lại, đề xuất của Kiev gồm ba văn kiện, trong đó có kế hoạch tái thiết các khu vực bị tàn phá và một tài liệu về hỗ trợ an ninh của Mỹ và các nước châu Âu nếu Ukraine bị tấn công trở lại.

Theo các nguồn tin châu Âu và Mỹ, Kiev đã loại bỏ các nội dung bị coi là vượt “lằn ranh đỏ”. Ukraine khẳng định tiếp tục kiểm soát các khu vực miền Đông từng bị yêu cầu nhượng bộ và không từ bỏ quyền gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Những điểm này khó được Moscow chấp nhận trong bối cảnh Nga muốn mở rộng kiểm soát và ngăn Kiev vào NATO; ông Trump cũng được cho là sẽ phủ quyết nếu Ukraine chính thức nộp đơn gia nhập.

Gói đề xuất được gửi tới Washington tối 10/12, sau loạt hoạt động ngoại giao dồn dập của Tổng thống Volodymyr Zelensky tại London, Brussels và Rome, cùng ít nhất một cuộc trao đổi giữa lãnh đạo châu Âu và ông Trump. Đàm phán sẽ tiếp tục tại hội nghị lãnh đạo châu Âu ở Berlin vào thứ Hai 15/12.

Ông Zelensky cho biết các bảo đảm an ninh cần được trình lên Quốc hội Mỹ để có tính ràng buộc pháp lý và phải mạnh hơn Bản ghi nhớ Budapest năm 1994, đưa ra câu trả lời cụ thể về cách các đối tác sẽ hành động nếu Nga tấn công lần nữa.

Phía Mỹ được nói là thúc đẩy điều chỉnh như lập “khu kinh tế tự do” ở Donbass do Kiev kiểm soát, không có quân đội Ukraine hay Nga. Ông Zelensky hoài nghi vì đề xuất này không yêu cầu Nga rút khỏi toàn bộ Donbass và nhấn mạnh mọi thỏa hiệp phải công bằng. Theo Hiến pháp Ukraine, mọi nhượng bộ lãnh thổ phải trưng cầu ý dân; khảo sát cho thấy đa số cử tri phản đối. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói ông Trump thất vọng với cả hai phía và muốn xung đột chấm dứt.