Từ xa, muỗi nhận diện tín hiệu cơ thể như hơi thở và mùi da, khiến một số người luôn bị đốt nhiều trong khi người khác hầu như không. Các dấu ấn sinh học cá nhân quyết định mức dễ bị cắn, và ở một số người, các tín hiệu này đặc biệt mạnh.

Chỉ muỗi cái hút máu người để lấy protein cho trứng. Chúng dùng thị giác và khứu giác để tìm mục tiêu ở khoảng 10 mét, đặc biệt theo vệt CO2 từ hơi thở và da, kích hoạt “hành vi tìm vật chủ”. Người lớn thải CO2 nhiều hơn trẻ em nên hấp dẫn hơn; CO2 nhân tạo như đá khô cũng thu hút muỗi cho bẫy. Theo Heather Ferguson tại Đại học Glasgow (Glasgow University), có thể đặt bốn người cùng chỗ mà một người hút tới 90% số vết đốt.

Nhiệt và ẩm cũng làm tăng hấp dẫn, và CO2 còn khuếch đại hiệu ứng này. Phụ nữ mang thai thu hút muỗi gấp đôi do tăng chuyển hóa và thể tích hô hấp, khiến cơ thể nóng hơn và thải nhiều CO2, như Steve Lindsay ở Đại học Durham (Durham University) mô tả “như có một lò sưởi nhỏ bên trong”. Người đang vận động hoặc vừa vận động, cũng như người có thể hình lớn, thường ấm, đổ mồ hôi và thở ra nhiều CO2 nên dễ bị đốt hơn.

Khi đến gần, mùi da quyết định mục tiêu. Hệ vi sinh da phân giải carbohydrate, acid béo và peptide thành các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs) mà muỗi phân biệt được; amoniac và acid lactic vốn đã hấp dẫn, sự hiện diện của các acid cacboxylic càng tăng sức hút. Nghiên cứu tại Đại học Rockefeller (Rockefeller University) cho thấy muỗi ưa các mẫu mùi có acid cacboxylic cao; điểm hấp dẫn cao nhất gấp 100 lần thấp nhất và ổn định qua nhiều năm. Steve Lindsay cho rằng mức “hấp dẫn tương đối” này phần lớn cố định.

Về phòng tránh, bằng chứng về tỏi hay vitamin B là tối thiểu hoặc không rõ. Ferguson khuyến nghị dùng chất xua muỗi đã chứng minh hiệu quả như DEET, picaridin hoặc PMD, mặc áo quần dài xử lý thuốc diệt côn trùng, che phủ kỹ các vùng hở và thoa lại khi đổ mồ hôi hoặc sau thời gian. Nghiên cứu ở Đại học Wageningen (Wageningen University) phát hiện người rất “hấp dẫn” muỗi sốt rét có quần thể vi khuẩn da phong phú nhưng kém đa dạng; mồ hôi không có mùi nếu thiếu vi khuẩn. Nghiên cứu trên cặp sinh đôi cho thấy mùi ảnh hưởng “khả năng bị cắn” có thể di truyền.

Không phải ai cũng phản ứng như nhau với vết đốt. Phân tích liên kết toàn hệ gen chỉ ra liên quan mạnh giữa các gen miễn dịch và cách cơ thể phản ứng, chồng lấn với vùng liên quan dị ứng. Khuynh hướng sưng ngứa to có thể khiến một số người tưởng mình bị đốt nhiều hơn; ngược lại có người bị đốt mà hầu như không phản ứng. Dù mức “hấp dẫn” khác nhau, ai cũng cần tự bảo vệ khỏi muỗi.