Tóm tắt
Video do Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) phổ biến ghi cảnh hai đặc vụ khống chế David Adrian Kercso trong một công viên ở Sochi, nhưng Hãng tin Reuters (Reuters) đối chiếu hình ảnh với hồ sơ tòa cho thấy cảnh này được quay nhiều tháng sau khi anh đã bị tạm giam. Công dân Romania 23 tuổi, lớn lên ở Anh, bị tuyên 15 năm tù vì cáo buộc gián điệp cho Ukraine.
Trước đó, thông tin bắt giữ xuất phát từ Abkhazia: lực lượng ly khai tại vùng này công bố video của Cơ quan An ninh Nhà nước Abkhazia (SGB) ngày 13/12, cho thấy Kercso bị áp giải, một ngày trước khi anh xuất hiện lần đầu tại tòa Nga. FSB, SGB, Đại sứ quán Nga tại London cùng Bộ Ngoại giao Romania và Ukraine đều không phản hồi các yêu cầu bình luận.
Gia đình nói Kercso bị dẫn dụ bởi một phụ nữ tên Valeria quen qua mạng. Cuối năm 2023 anh sống ở Reading (Anh), làm việc tái chế thiết bị điện tử; tháng 8/2024 bay qua Thổ Nhĩ Kỳ tới Sochi gặp Valeria, rồi sang Abkhazia và ở lại suốt mùa thu. Hết tiền và định về nước ngày 28/11/2024, anh bất ngờ mất liên lạc; trong thư từ trại giam, anh viết mình bị bắt tại Abkhazia hôm đó. Reuters liên hệ Valeria nhưng không nhận được trả lời.
Trong video do SGB công bố, Kercso thừa nhận liên hệ tình báo Ukraine và quay mục tiêu quân sự bằng drone; về sau anh khẳng định đó là lời đọc theo kịch bản để được thả. Thay vào đó, anh bị chuyển giao cho FSB và đưa tới Tòa án quận Khostinsky ở Sochi (Khostinsky District Court) ngày 14/12, rồi trải qua 10 phiên gia hạn tạm giam khoảng hai tuần/lần suốt bốn tháng.
Kercso kể cảnh "bắt giữ" do FSB dàn dựng được quay giữa tháng 4 tại Sochi: anh bị đánh thức lúc rạng sáng, đưa ra ngoài để ghi hình. Phân tích địa điểm của Reuters xác định dải công viên ven sông Matsesta với các mốc như trụ cầu, lối đi, cột đèn và bức tường; thảm thực vật xanh rậm cho thấy thời điểm mùa xuân, phù hợp với việc anh đã bị giam bốn tháng.
Luật sư Nga Evgeni Smirnov nói FSB thường buộc nghi can diễn lại cảnh bắt giữ lâu sau khi đã bị cầm giữ. Trong thư, Kercso tố bị đánh đập, biệt giam và tra tấn (Reuters không thể kiểm chứng). FSB cáo buộc anh gửi vị trí hệ thống phòng không Nga ở Sochi cho cơ quan tình báo Ukraine mùa hè 2024; video của FSB ghi lời thú tội mà anh nói do bị ép. Anh đã học tiếng Nga trong tù, nhớ gia đình, hối tiếc vì "một sai lầm lớn" và đang chuẩn bị kháng cáo.
Trước đó, thông tin bắt giữ xuất phát từ Abkhazia: lực lượng ly khai tại vùng này công bố video của Cơ quan An ninh Nhà nước Abkhazia (SGB) ngày 13/12, cho thấy Kercso bị áp giải, một ngày trước khi anh xuất hiện lần đầu tại tòa Nga. FSB, SGB, Đại sứ quán Nga tại London cùng Bộ Ngoại giao Romania và Ukraine đều không phản hồi các yêu cầu bình luận.
Gia đình nói Kercso bị dẫn dụ bởi một phụ nữ tên Valeria quen qua mạng. Cuối năm 2023 anh sống ở Reading (Anh), làm việc tái chế thiết bị điện tử; tháng 8/2024 bay qua Thổ Nhĩ Kỳ tới Sochi gặp Valeria, rồi sang Abkhazia và ở lại suốt mùa thu. Hết tiền và định về nước ngày 28/11/2024, anh bất ngờ mất liên lạc; trong thư từ trại giam, anh viết mình bị bắt tại Abkhazia hôm đó. Reuters liên hệ Valeria nhưng không nhận được trả lời.
Trong video do SGB công bố, Kercso thừa nhận liên hệ tình báo Ukraine và quay mục tiêu quân sự bằng drone; về sau anh khẳng định đó là lời đọc theo kịch bản để được thả. Thay vào đó, anh bị chuyển giao cho FSB và đưa tới Tòa án quận Khostinsky ở Sochi (Khostinsky District Court) ngày 14/12, rồi trải qua 10 phiên gia hạn tạm giam khoảng hai tuần/lần suốt bốn tháng.
Kercso kể cảnh "bắt giữ" do FSB dàn dựng được quay giữa tháng 4 tại Sochi: anh bị đánh thức lúc rạng sáng, đưa ra ngoài để ghi hình. Phân tích địa điểm của Reuters xác định dải công viên ven sông Matsesta với các mốc như trụ cầu, lối đi, cột đèn và bức tường; thảm thực vật xanh rậm cho thấy thời điểm mùa xuân, phù hợp với việc anh đã bị giam bốn tháng.
Luật sư Nga Evgeni Smirnov nói FSB thường buộc nghi can diễn lại cảnh bắt giữ lâu sau khi đã bị cầm giữ. Trong thư, Kercso tố bị đánh đập, biệt giam và tra tấn (Reuters không thể kiểm chứng). FSB cáo buộc anh gửi vị trí hệ thống phòng không Nga ở Sochi cho cơ quan tình báo Ukraine mùa hè 2024; video của FSB ghi lời thú tội mà anh nói do bị ép. Anh đã học tiếng Nga trong tù, nhớ gia đình, hối tiếc vì "một sai lầm lớn" và đang chuẩn bị kháng cáo.