Hai tàu hàng, HS Dignity và Chelsea 3, bị tấn công bằng phương tiện không người lái gần bờ Bulgaria đêm 12–13/10, trong đó HS Dignity chìm và 11 thuyền viên mất tích. Ngày 5/10, tàu Royad Mammadov chở ngũ cốc bốc cháy và chìm sau khi bị tấn công gần giàn ngoài khơi Pescăruș, cách bờ Romania 24–25 hải lý trong vùng đặc quyền kinh tế; hai thuyền viên thiệt mạng. Chuỗi sự cố diễn ra khi chiến tranh ở Ukraine tiếp tục gây rủi ro cho hàng hải ở Biển Đen.

Bối cảnh này khiến Bộ trưởng Quốc phòng Romania, Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ điện đàm về an ninh khu vực. Bulgaria đề nghị tăng cường giám sát và chia sẻ thông tin giữa ba nước cùng các cấu phần của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Chuyên gia an ninh Hari Bucur Marcu nhận định cuộc trao đổi chủ yếu nhằm phối hợp quân sự: rà soát nguồn lực, cách kích hoạt và tổ chức bảo vệ tuyến hàng hải. Tuy vậy, ông cho rằng xây dựng một “hành lang an toàn” đòi hỏi lực lượng mà hiện Biển Đen chưa có.

Mối đe dọa lớn nằm ở khả năng phát hiện. Các phương tiện không người lái kiểu mới, từ máy bay không người lái đến phương tiện mặt biển, có đặc tính và quỹ đạo đa dạng, rất khó bị phát hiện; chúng có thể đánh trúng mục tiêu dân sự gần bờ các nước NATO.

Ông cũng cảnh báo về phương tiện không người lái dưới nước, vốn càng khó theo dõi bằng các biện pháp giám sát thông thường. Chỉ hiện diện tàu quân sự là chưa đủ; cần mạng lưới cảm biến và quan sát đa miền—trên không, trên biển, dưới nước, thậm chí từ không gian—kèm chia sẻ thông tin thời gian thực. Với Romania, các lỗ hổng này tác động trực tiếp tới tuyến hàng hải gần bờ và hạ tầng năng lượng ngoài khơi, đòi hỏi giám sát hiệu quả hơn để phát hiện sớm và phối hợp ứng phó.

Phương án duy trì một lực lượng hải quân thường trực của NATO ở Biển Đen từng được bàn thảo, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ phản đối. Theo Hari Bucur, nếu có lực lượng chung, họ phải đủ năng lực phát hiện và bám bắt mối đe dọa chứ không chỉ tuần tra; năng lực của ba nước hiện chưa đáp ứng, nên khó kỳ vọng biện pháp cụ thể ngay.

Hiện khu vực có các cơ chế hợp tác giám sát giao thông hàng hải và chia sẻ dữ liệu, song chiến tranh làm rủi ro và thách thức giám sát gia tăng. Nga đã rút khỏi một số cơ chế sau khi sáp nhập Crimea, khiến bức tranh toàn cảnh thêm rời rạc. Tăng cường chia sẻ thông tin giữa Romania, Bulgaria, Thổ Nhĩ Kỳ và với NATO có thể cải thiện giám sát và khả năng phản ứng. Ngày 14/10, tổng thống Nicușor Dan trao đổi với nữ tổng thống Bulgaria về các vụ tấn công và nhu cầu biện pháp đối phó phương tiện không người lái để bảo đảm an toàn hàng hải.