Tóm tắt
Tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20.9 tại Nhà Quốc hội, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhận trách nhiệm về sự chậm trễ trong việc đưa chính sách “lương nhà giáo cao nhất” vào thực tế. Nhiều đại biểu bày tỏ sự sốt ruột khi chủ trương này vẫn chưa hiện thực hóa trong hệ thống thang, bảng lương hành chính sự nghiệp.
Báo cáo của Thường trực Ủy ban cho thấy chính sách tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo chưa hoàn thiện; chủ trương xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất vẫn chưa được cụ thể hóa. Bộ Tài chính cho biết nguồn lực thực hiện nằm trong tổng chi ngân sách giáo dục và nguồn cải cách tiền lương, nhưng nhiều địa phương còn khó khăn trong bố trí kinh phí hợp đồng giáo viên, trả dạy thêm giờ và triển khai chính sách thu hút. Cần phân biệt giữa khả năng bố trí theo quy định và kinh phí thực tế đã được phân bổ, chi trả đúng đối tượng.
Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện nghị định về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo theo thời hạn cụ thể, bảo đảm đồng bộ với cải cách tiền lương chung. Bộ GD-ĐT phối hợp Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính đánh giá tác động, xác định đối tượng, mức hưởng, nhu cầu kinh phí, nguồn bảo đảm và lộ trình thực hiện. Với địa phương khó khăn, cần cơ chế hỗ trợ từ ngân sách trung ương theo mức thiếu hụt thực tế, để chi trả đầy đủ, kịp thời, thống nhất.
Cơ chế đánh giá chính sách thu hút được đề xuất dựa vào kết quả giữ chân nhà giáo thay vì chỉ tính theo số lượng tuyển mới. Gói chính sách nên mang tính tổng thể, bao gồm tiền lương, phụ cấp, nhà ở, đi lại, điều kiện làm việc, đào tạo, cơ hội phát triển nghề nghiệp và ưu tiên trong quy hoạch, bổ nhiệm.
Lý giải sự chậm muộn, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD-ĐT đã xây dựng và trình Chính phủ dự thảo nghị định về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo. Theo thông báo của Văn phòng Chính phủ, việc hoàn thiện nghị định sẽ thực hiện sau khi Bộ Chính trị cho ý kiến đối với Đề án cải cách chính sách tiền lương.
Sau khi có ý kiến của Bộ Chính trị, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện và tham mưu để Chính phủ ban hành nghị định. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng thông tin thêm rằng chế độ tiền lương của toàn hệ thống chính trị đang được thiết kế trong Đề án cải cách tổng thể do Bộ Nội vụ chủ trì; chính sách lương, phụ cấp của nhà giáo được đặt trong tổng thể này.
Theo lộ trình, Đề án sẽ được trình Bộ Chính trị và trình Hội nghị Trung ương 5 dự kiến diễn ra tháng 3.2027. Sau khi Trung ương thông qua, Bộ Nội vụ, Bộ GD-ĐT cùng các bộ, ngành sẽ rà soát để trình Chính phủ ban hành nghị định về tiền lương của nhà giáo.
Báo cáo của Thường trực Ủy ban cho thấy chính sách tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo chưa hoàn thiện; chủ trương xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất vẫn chưa được cụ thể hóa. Bộ Tài chính cho biết nguồn lực thực hiện nằm trong tổng chi ngân sách giáo dục và nguồn cải cách tiền lương, nhưng nhiều địa phương còn khó khăn trong bố trí kinh phí hợp đồng giáo viên, trả dạy thêm giờ và triển khai chính sách thu hút. Cần phân biệt giữa khả năng bố trí theo quy định và kinh phí thực tế đã được phân bổ, chi trả đúng đối tượng.
Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện nghị định về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo theo thời hạn cụ thể, bảo đảm đồng bộ với cải cách tiền lương chung. Bộ GD-ĐT phối hợp Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính đánh giá tác động, xác định đối tượng, mức hưởng, nhu cầu kinh phí, nguồn bảo đảm và lộ trình thực hiện. Với địa phương khó khăn, cần cơ chế hỗ trợ từ ngân sách trung ương theo mức thiếu hụt thực tế, để chi trả đầy đủ, kịp thời, thống nhất.
Cơ chế đánh giá chính sách thu hút được đề xuất dựa vào kết quả giữ chân nhà giáo thay vì chỉ tính theo số lượng tuyển mới. Gói chính sách nên mang tính tổng thể, bao gồm tiền lương, phụ cấp, nhà ở, đi lại, điều kiện làm việc, đào tạo, cơ hội phát triển nghề nghiệp và ưu tiên trong quy hoạch, bổ nhiệm.
Lý giải sự chậm muộn, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD-ĐT đã xây dựng và trình Chính phủ dự thảo nghị định về tiền lương, phụ cấp và hỗ trợ đối với nhà giáo. Theo thông báo của Văn phòng Chính phủ, việc hoàn thiện nghị định sẽ thực hiện sau khi Bộ Chính trị cho ý kiến đối với Đề án cải cách chính sách tiền lương.
Sau khi có ý kiến của Bộ Chính trị, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện và tham mưu để Chính phủ ban hành nghị định. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng thông tin thêm rằng chế độ tiền lương của toàn hệ thống chính trị đang được thiết kế trong Đề án cải cách tổng thể do Bộ Nội vụ chủ trì; chính sách lương, phụ cấp của nhà giáo được đặt trong tổng thể này.
Theo lộ trình, Đề án sẽ được trình Bộ Chính trị và trình Hội nghị Trung ương 5 dự kiến diễn ra tháng 3.2027. Sau khi Trung ương thông qua, Bộ Nội vụ, Bộ GD-ĐT cùng các bộ, ngành sẽ rà soát để trình Chính phủ ban hành nghị định về tiền lương của nhà giáo.
