Tóm tắt
Đánh giá an ninh tại châu Âu ghi nhận rủi ro xung đột với Nga nổi lên thường xuyên hơn khi Moskva mở rộng năng lực tên lửa và tăng cường các hoạt động hỗn hợp. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) kêu gọi củng cố phòng thủ, còn giới chuyên gia phân biệt giữa nguy cơ tấn công hạn chế, phá hoại đang tiếp diễn và chiến tranh quy mô lớn, kịch bản sau hiện chưa được coi là cận kề.
Tại Đức, lãnh đạo Cơ quan Tình báo Liên bang (Bundesnachrichtendienst, BND) Martin Jäger cảnh báo trước Quốc hội Đức (Bundestag) rằng mối đe dọa trực tiếp và cụ thể nhất hiện đến từ Nga, đồng thời cho rằng Moskva đang thử quyết tâm phương Tây. Cơ quan Tình báo Quân sự Đan Mạch (Forsvarets Efterretningstjeneste, FE) nêu rủi ro thấp nhưng gia tăng của các đòn tấn công quân sự hạn chế nhằm vào một số nước NATO, dù xâm lược quy mô lớn vẫn khó xảy ra; Bộ trưởng quốc phòng Bỉ Theo Francken thúc giục ưu tiên phòng thủ chống drone. NATO cũng tổ chức diễn tập Strong Lineage 26 tại Lešť (Slovakia) kiểm tra khả năng tăng viện nhanh và chỉ huy đa quốc gia.
Tại Diễn đàn An ninh Warsaw (Warsaw Security Forum), tướng Mỹ Alexus Grynkewich khẳng định NATO “sẵn sàng chiến đấu ngay đêm nay” nếu bị tấn công và lần đầu công bố “lý thuyết chiến thắng” gồm ba bước: chặn đòn đầu, bào mòn thế tiến công và nếu cần phá vỡ hệ thống quân sự đối phương bằng lực lượng lục-không-hải, mạng và không gian. Ông nhấn mạnh chiến tranh không phải tất yếu hay trước mắt. Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cảnh báo từ tháng 6/2025 rằng Nga có thể đạt năng lực tấn công trong vòng 5 năm nếu đồng minh không tăng cường quốc phòng, đây là cảnh báo năng lực chứ không phải dự báo hành động.
Xung đột hỗn hợp đã diễn ra: Hãng tin Associated Press (Associated Press) ghi nhận ít nhất 211 sự cố từ năm 2022 bị quy cho Nga, dù không phải trường hợp nào cũng được làm rõ độc lập. Cơ quan An ninh và Tình báo Đan Mạch (Politiets Efterretningstjeneste, PET) cảnh báo âm mưu phá hoại nhằm vào doanh nghiệp quốc phòng hỗ trợ Ukraine; theo Hãng tin Reuters (Reuters), các đường dây môi giới bị tuyển mộ qua mạng xã hội được sử dụng, song Đại sứ quán Nga bác bỏ. Viện Hoàng gia về Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh (Royal United Services Institute, RUSI) dự báo năm 2026 Nga sẽ đẩy mạnh công cụ hỗn hợp để làm suy yếu hỗ trợ của phương Tây mà không phải liều lĩnh với chiến tranh quy ước với NATO.
Căng thẳng còn bộc lộ ở biên giới: ngày 5/10, ít nhất 20 người di cư tìm cách vượt biên Latvia–Belarus với sự hỗ trợ của các tay lái buôn vũ trang, sau đó có hành vi phá hoại thiết bị điện và trộm camera an ninh. Phát thanh-Truyền hình Công cộng Latvia (Latvijas Sabiedriskie mediji, LSM) dẫn lời chỉ huy biên phòng Guntis Pujāts không loại trừ vai trò của tội phạm có tổ chức lợi dụng sự dung túng của phía Belarus. Cổng thông tin Delfi (Delfi) kêu gọi nhanh chóng tăng cường bảo vệ sườn đông NATO.
Về năng lực, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (Stockholm International Peace Research Institute, SIPRI) ước tính Nga chi khoảng 190 tỷ USD cho quốc phòng năm 2025, tương đương 7,5% GDP, cho thấy ưu tiên quân sự bất chấp tổn thất ở Ukraine. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Center for Strategic and International Studies, CSIS) nhận định Điện Kremlin tái cấu trúc lực lượng cho đối đầu dài hạn với phương Tây, nhất là sau khi giao tranh ác liệt ở Ukraine lắng xuống. Châu Âu tăng chi tiêu, nhưng Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (International Institute for Strategic Studies, IISS) cho biết mức chi của các thành viên NATO châu Âu năm 2026 cao hơn hơn 90% so với 2022, song vẫn thiếu phòng không, đạn dược, hậu cần và mức sẵn sàng lục quân; trước 2030, họ khó tự gánh phần lớn phòng thủ quy ước nếu thiếu năng lực Mỹ. Nhà phân tích Kirill Rogov cảnh báo Moskva có thể tận dụng “khoảng trống thời gian” trước khi châu Âu hoàn tất hiện đại hóa phòng không và năng lực đối phó tên lửa, drone.
Mặt trận dư luận cũng bị khai thác: báo Der Standard (Der Standard) nêu Nga dùng thông tin sai lệch để khuếch đại nỗi sợ leo thang và làm suy giảm ý chí viện trợ vũ khí cho Ukraine; báo Frankfurter Allgemeine Zeitung (Frankfurter Allgemeine Zeitung) lưu ý kinh nghiệm lịch sử hai cuộc thế chiến ảnh hưởng mạnh đến tâm lý xã hội Đức. Đài Phát thanh-Truyền hình Quốc gia Estonia (Eesti Rahvusringhääling, ERR) cho rằng Nga có thể tìm cách tác động tranh luận chính trị phương Tây quanh bầu cử Quốc hội Mỹ tháng 11 bằng các hoạt động hỗn hợp, dù đây chỉ là kịch bản có thể xảy ra.
Tổng hợp các đánh giá cho thấy ba tầng đe dọa: các chiến dịch hỗn hợp đã và sẽ tiếp diễn; nguy cơ khiêu khích hay tấn công hạn chế ở mức thấp nhưng tăng; còn chiến tranh quy mô lớn Nga–NATO hiện không phải kịch bản trước mắt. Tuy nhiên, một sự cố hạn chế, đánh giá sai tình hình hoặc sự leo thang dần dần của hoạt động hỗn hợp có thể tạo điều kiện cho đối đầu nguy hiểm hơn nếu thiếu răn đe và phòng thủ đủ mạnh.
Tại Đức, lãnh đạo Cơ quan Tình báo Liên bang (Bundesnachrichtendienst, BND) Martin Jäger cảnh báo trước Quốc hội Đức (Bundestag) rằng mối đe dọa trực tiếp và cụ thể nhất hiện đến từ Nga, đồng thời cho rằng Moskva đang thử quyết tâm phương Tây. Cơ quan Tình báo Quân sự Đan Mạch (Forsvarets Efterretningstjeneste, FE) nêu rủi ro thấp nhưng gia tăng của các đòn tấn công quân sự hạn chế nhằm vào một số nước NATO, dù xâm lược quy mô lớn vẫn khó xảy ra; Bộ trưởng quốc phòng Bỉ Theo Francken thúc giục ưu tiên phòng thủ chống drone. NATO cũng tổ chức diễn tập Strong Lineage 26 tại Lešť (Slovakia) kiểm tra khả năng tăng viện nhanh và chỉ huy đa quốc gia.
Tại Diễn đàn An ninh Warsaw (Warsaw Security Forum), tướng Mỹ Alexus Grynkewich khẳng định NATO “sẵn sàng chiến đấu ngay đêm nay” nếu bị tấn công và lần đầu công bố “lý thuyết chiến thắng” gồm ba bước: chặn đòn đầu, bào mòn thế tiến công và nếu cần phá vỡ hệ thống quân sự đối phương bằng lực lượng lục-không-hải, mạng và không gian. Ông nhấn mạnh chiến tranh không phải tất yếu hay trước mắt. Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cảnh báo từ tháng 6/2025 rằng Nga có thể đạt năng lực tấn công trong vòng 5 năm nếu đồng minh không tăng cường quốc phòng, đây là cảnh báo năng lực chứ không phải dự báo hành động.
Xung đột hỗn hợp đã diễn ra: Hãng tin Associated Press (Associated Press) ghi nhận ít nhất 211 sự cố từ năm 2022 bị quy cho Nga, dù không phải trường hợp nào cũng được làm rõ độc lập. Cơ quan An ninh và Tình báo Đan Mạch (Politiets Efterretningstjeneste, PET) cảnh báo âm mưu phá hoại nhằm vào doanh nghiệp quốc phòng hỗ trợ Ukraine; theo Hãng tin Reuters (Reuters), các đường dây môi giới bị tuyển mộ qua mạng xã hội được sử dụng, song Đại sứ quán Nga bác bỏ. Viện Hoàng gia về Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh (Royal United Services Institute, RUSI) dự báo năm 2026 Nga sẽ đẩy mạnh công cụ hỗn hợp để làm suy yếu hỗ trợ của phương Tây mà không phải liều lĩnh với chiến tranh quy ước với NATO.
Căng thẳng còn bộc lộ ở biên giới: ngày 5/10, ít nhất 20 người di cư tìm cách vượt biên Latvia–Belarus với sự hỗ trợ của các tay lái buôn vũ trang, sau đó có hành vi phá hoại thiết bị điện và trộm camera an ninh. Phát thanh-Truyền hình Công cộng Latvia (Latvijas Sabiedriskie mediji, LSM) dẫn lời chỉ huy biên phòng Guntis Pujāts không loại trừ vai trò của tội phạm có tổ chức lợi dụng sự dung túng của phía Belarus. Cổng thông tin Delfi (Delfi) kêu gọi nhanh chóng tăng cường bảo vệ sườn đông NATO.
Về năng lực, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (Stockholm International Peace Research Institute, SIPRI) ước tính Nga chi khoảng 190 tỷ USD cho quốc phòng năm 2025, tương đương 7,5% GDP, cho thấy ưu tiên quân sự bất chấp tổn thất ở Ukraine. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Center for Strategic and International Studies, CSIS) nhận định Điện Kremlin tái cấu trúc lực lượng cho đối đầu dài hạn với phương Tây, nhất là sau khi giao tranh ác liệt ở Ukraine lắng xuống. Châu Âu tăng chi tiêu, nhưng Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (International Institute for Strategic Studies, IISS) cho biết mức chi của các thành viên NATO châu Âu năm 2026 cao hơn hơn 90% so với 2022, song vẫn thiếu phòng không, đạn dược, hậu cần và mức sẵn sàng lục quân; trước 2030, họ khó tự gánh phần lớn phòng thủ quy ước nếu thiếu năng lực Mỹ. Nhà phân tích Kirill Rogov cảnh báo Moskva có thể tận dụng “khoảng trống thời gian” trước khi châu Âu hoàn tất hiện đại hóa phòng không và năng lực đối phó tên lửa, drone.
Mặt trận dư luận cũng bị khai thác: báo Der Standard (Der Standard) nêu Nga dùng thông tin sai lệch để khuếch đại nỗi sợ leo thang và làm suy giảm ý chí viện trợ vũ khí cho Ukraine; báo Frankfurter Allgemeine Zeitung (Frankfurter Allgemeine Zeitung) lưu ý kinh nghiệm lịch sử hai cuộc thế chiến ảnh hưởng mạnh đến tâm lý xã hội Đức. Đài Phát thanh-Truyền hình Quốc gia Estonia (Eesti Rahvusringhääling, ERR) cho rằng Nga có thể tìm cách tác động tranh luận chính trị phương Tây quanh bầu cử Quốc hội Mỹ tháng 11 bằng các hoạt động hỗn hợp, dù đây chỉ là kịch bản có thể xảy ra.
Tổng hợp các đánh giá cho thấy ba tầng đe dọa: các chiến dịch hỗn hợp đã và sẽ tiếp diễn; nguy cơ khiêu khích hay tấn công hạn chế ở mức thấp nhưng tăng; còn chiến tranh quy mô lớn Nga–NATO hiện không phải kịch bản trước mắt. Tuy nhiên, một sự cố hạn chế, đánh giá sai tình hình hoặc sự leo thang dần dần của hoạt động hỗn hợp có thể tạo điều kiện cho đối đầu nguy hiểm hơn nếu thiếu răn đe và phòng thủ đủ mạnh.