Một năm qua chứng kiến sự suy yếu của làn sóng thúc đẩy chuyển đổi căn bản vì khí hậu. Tại Davos 2026, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen không còn đưa biến đổi khí hậu lên hàng đầu. Ở Bắc Mỹ, Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng cơ chế “giải pháp tập thể” do giới tinh hoa tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum) và các hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã giảm sức nặng, đồng thời hứa biến Canada thành “siêu cường năng lượng”.

Xu hướng này hiện rõ ở Mỹ khi nhiều chính trị gia Dân chủ ưu tiên khả năng chi trả và giá năng lượng; Zohran Mamdani, tân thị trưởng New York, tập trung vào chi phí thực phẩm và nhà ở hơn là khí hậu. Theo Washington Post, năm 2025 mức độ đưa tin về khí hậu giảm xuống thấp nhất kể từ 3/2022; một số nhà khoa học chính trị còn khuyên tránh dùng cụm từ “biến đổi khí hậu”. Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center) ghi nhận tỷ lệ coi khí hậu là mối đe dọa lớn giảm tại hầu hết các nước giàu.

Tác giả lập luận “chủ nghĩa báo động” tựa trên các luận điểm thiếu xác tín. Ông dẫn số liệu cho thấy tử vong do bão, lũ, hạn hán, cháy rừng đã giảm hơn 97% trong thế kỷ qua, từ gần 500 nghìn người/năm thập niên 1920 xuống dưới 10 nghìn người năm ngoái, dù dân số gấp bốn. Nguyên nhân được gán cho hệ thống cảnh báo, hạ tầng, năng lực ứng phó và mức sống cải thiện; thích ứng dựa trên đổi mới được coi hiệu quả hơn các hạn chế do sợ hãi.

Một luận điểm khác phủ nhận hình dung về một Trung Quốc “xanh hóa” nhanh chóng: cũng như nhiều nước khác, nước này vẫn phụ thuộc nặng vào nhiên liệu hóa thạch. Cách đây nửa thế kỷ, khoảng 40% năng lượng đến từ nguồn tái tạo như củi và phân do nghèo đói; khi giàu lên, tỷ trọng hóa thạch tăng, đạt đỉnh 92% năm 2011 và chỉ giảm nhẹ xuống 87% vào năm 2023.

Các cam kết rót dòng tiền khổng lồ vào dự án xanh tại các nước nghèo qua nhiều hội nghị khí hậu bị mô tả là sai hướng. Lời kêu gọi chuyển đổi tức thì toàn bộ nền kinh tế và đầu tư hàng nghìn tỷ USD từ tiền thuế cùng các ngành truyền thống vào năng lượng tái tạo đã thất bại; vốn tư nhân rút lui vì rủi ro cao và lợi nhuận bất định. Điều từng được trình bày như “chuyển đổi tất yếu” sang tài chính bền vững nay trông giống một hiện tượng nhất thời.

Châu Âu là ví dụ cảnh báo, khi chuyển dịch năng lượng của Đức được cho là dẫn tới chi phí khổng lồ; Thủ tướng Friedrich Merz thừa nhận đây là “quá trình tốn kém nhất thế giới”. Việc đóng sớm các nhà máy điện hạt nhân vốn ổn định, ít phát thải và đã khấu hao làm phụ thuộc vào than, khí tăng, kéo theo phát thải và giá điện leo thang. Merz gọi quyết định rời điện hạt nhân là sai lầm chiến lược nghiêm trọng.

Không khí tại Davos được mô tả đã dịch từ phóng đại sang chủ nghĩa hiện thực ôn hòa. Trọng tâm được đề xuất là bảo đảm năng lượng rẻ, an toàn để nâng đỡ thịnh vượng, song song thúc đẩy đổi mới nhằm hướng tới tương lai xanh hơn.