Tóm tắt
Valeriu Munteanu, đại biểu của Liên minh vì Thống nhất người Romania (Alianța pentru Unirea Românilor - AUR), là tác giả sửa đổi luật của Cơ quan Liêm chính Quốc gia (Agenția Națională de Integritate - ANI) yêu cầu vợ/chồng hoặc người có quan hệ tương tự vợ chồng của quan chức phải nộp và được công bố kê khai tài sản, lợi ích. Sửa đổi này được nêu trong bối cảnh dự luật giữ bí mật kê khai tài sản và lợi ích của chính quan chức, chỉ công khai bản kê khai lợi ích tài chính hợp nhất. Dự luật đang được thảo luận tại Thượng viện (Senatul).
Ông Munteanu nói trách nhiệm áp dụng thuộc về ANI; nếu cần, có thể bổ sung hoặc ban hành quy định phương pháp. Việc xác định “quan hệ tương tự vợ chồng” sẽ chủ yếu thực hiện theo cơ chế tiếp nhận tố giác; nếu không xác định được mối quan hệ ở mức đó thì không phải kê khai.
Về quy trình, bất kỳ ai cũng có thể gửi đơn tới ANI để đề nghị kiểm tra, sau đó cơ quan này thẩm tra và kết luận. Nếu không có căn cứ cho thấy quan hệ chung sống tương tự vợ chồng, đối tượng liên quan không bị yêu cầu nộp kê khai.
Khái niệm “người có quan hệ tương tự vợ chồng” được ông cho biết đã có trong nhiều văn bản, trong đó có Bộ luật Hình sự (Codul Penal) khi định nghĩa “thành viên gia đình”. Theo ông, các cơ quan thực thi đã từng vận dụng được nên có thể tiếp tục; nếu thấy chưa đủ rõ, Chính phủ (Guvernul) có thể ban hành quy định chi tiết bằng nghị quyết.
Trước câu hỏi về trường hợp một chính trị gia vừa có vợ, vừa có “nhân tình”, ông nêu rằng luật chỉ điều chỉnh quan hệ tương tự vợ chồng, không bao gồm “nhân tình”. Ông lập luận những người chung sống, có tài sản chung, thuê hoặc sở hữu nhà chung, có con chung mới thuộc diện xem xét; còn “nhân tình” không nằm trong phạm vi này.
Về khả năng luật hóa kết đôi dân sự để tạo khung pháp lý rõ ràng cho các cặp không kết hôn, AUR không ủng hộ và không khởi xướng. Ông cho rằng khuôn khổ pháp luật hiện hành là đủ và gia đình theo luật Romania là giữa một nam và một nữ, nơi con cái được sinh ra, nuôi dưỡng và giáo dục.
Về tiểu sử, ông Munteanu sinh tại Cộng hòa Moldova, từng là thị trưởng làng Floreni (2007–2009), nghị sĩ Quốc hội Cộng hòa Moldova (Parlamentul Republicii Moldova) nhiệm kỳ 2009–2015 trên danh sách Đảng Tự do (Partidul Liberal), và Bộ trưởng Môi trường trong Chính phủ tại Chișinău (Guvernul de la Chișinău) giai đoạn 2015–2017; hiện là đại biểu AUR nhiệm kỳ đầu. Tại Ủy ban Pháp lý (comisia juridică) của Hạ viện (Camera Deputaților), AUR đã thông qua cùng với Đảng Dân chủ Xã hội (Partidul Social Democrat - PSD) hai sửa đổi: buộc cả đối tác chung sống của quan chức kê khai và yêu cầu ANI công bố các bản kê này; dự luật tiếp tục được xem xét tại Thượng viện.
Ông Munteanu nói trách nhiệm áp dụng thuộc về ANI; nếu cần, có thể bổ sung hoặc ban hành quy định phương pháp. Việc xác định “quan hệ tương tự vợ chồng” sẽ chủ yếu thực hiện theo cơ chế tiếp nhận tố giác; nếu không xác định được mối quan hệ ở mức đó thì không phải kê khai.
Về quy trình, bất kỳ ai cũng có thể gửi đơn tới ANI để đề nghị kiểm tra, sau đó cơ quan này thẩm tra và kết luận. Nếu không có căn cứ cho thấy quan hệ chung sống tương tự vợ chồng, đối tượng liên quan không bị yêu cầu nộp kê khai.
Khái niệm “người có quan hệ tương tự vợ chồng” được ông cho biết đã có trong nhiều văn bản, trong đó có Bộ luật Hình sự (Codul Penal) khi định nghĩa “thành viên gia đình”. Theo ông, các cơ quan thực thi đã từng vận dụng được nên có thể tiếp tục; nếu thấy chưa đủ rõ, Chính phủ (Guvernul) có thể ban hành quy định chi tiết bằng nghị quyết.
Trước câu hỏi về trường hợp một chính trị gia vừa có vợ, vừa có “nhân tình”, ông nêu rằng luật chỉ điều chỉnh quan hệ tương tự vợ chồng, không bao gồm “nhân tình”. Ông lập luận những người chung sống, có tài sản chung, thuê hoặc sở hữu nhà chung, có con chung mới thuộc diện xem xét; còn “nhân tình” không nằm trong phạm vi này.
Về khả năng luật hóa kết đôi dân sự để tạo khung pháp lý rõ ràng cho các cặp không kết hôn, AUR không ủng hộ và không khởi xướng. Ông cho rằng khuôn khổ pháp luật hiện hành là đủ và gia đình theo luật Romania là giữa một nam và một nữ, nơi con cái được sinh ra, nuôi dưỡng và giáo dục.
Về tiểu sử, ông Munteanu sinh tại Cộng hòa Moldova, từng là thị trưởng làng Floreni (2007–2009), nghị sĩ Quốc hội Cộng hòa Moldova (Parlamentul Republicii Moldova) nhiệm kỳ 2009–2015 trên danh sách Đảng Tự do (Partidul Liberal), và Bộ trưởng Môi trường trong Chính phủ tại Chișinău (Guvernul de la Chișinău) giai đoạn 2015–2017; hiện là đại biểu AUR nhiệm kỳ đầu. Tại Ủy ban Pháp lý (comisia juridică) của Hạ viện (Camera Deputaților), AUR đã thông qua cùng với Đảng Dân chủ Xã hội (Partidul Social Democrat - PSD) hai sửa đổi: buộc cả đối tác chung sống của quan chức kê khai và yêu cầu ANI công bố các bản kê này; dự luật tiếp tục được xem xét tại Thượng viện.
