Quá trình thông qua ngân sách nhà nước năm 2027 tại Slovakia diễn ra trong bầu không khí bất định. Liên minh cầm quyền kỳ vọng giành đủ đa số tại Quốc hội (Národná rada) nhưng thừa nhận không thể bảo đảm kết quả. Miroslav Řádek cho rằng đến lúc này chưa ai có thể trả lời dứt khoát điều gì sẽ xảy ra nếu ngân sách không qua, nhất là khi còn phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Peter Pellegrini và Tòa án Hiến pháp (Ústavný súd).

Quy tắc tạm chi ngân sách trước đây ấn định giới hạn chi hằng tháng bằng một phần mười hai ngân sách năm trước. Liên minh đã sửa các quy tắc này, song chưa rõ Tổng thống có ký hay không, và phe đối lập tuyên bố sẽ khiếu kiện lên Tòa án Hiến pháp nếu văn bản được ký. Vì thế tác động của chế độ tạm chi đối với hoạt động của nhà nước trong năm 2027 hiện chưa thể dự đoán.

Theo Řádek, việc chỉnh sửa quy tắc tạm chi tạo cho liên minh một cửa mở, như một phương án dự phòng nếu quá trình thông qua ngân sách trục trặc. Chính phủ dường như đã tính đến khả năng thất bại và khi đó sẽ phải xử lý cách bảo đảm vận hành tài chính công trong năm tới giữa lúc chưa rõ bộ quy tắc tạm chi nào sẽ có hiệu lực.

Không đạt được ngân sách sẽ là đòn giáng chính trị, nhưng không tự động kéo theo sự sụp đổ của chính phủ. Tiền lệ năm 2022 cho thấy ngân sách còn có thể thông qua ngay cả khi nội các bị bất tín nhiệm. Řádek nêu khả năng Thủ tướng Robert Fico gắn bỏ phiếu ngân sách với bỏ phiếu tín nhiệm, song đánh giá kịch bản này ít khả dĩ; thất bại vẫn có thể dẫn tới khủng hoảng chính trị giữa nhiệm kỳ nhưng chưa đủ để làm nội các sụp đổ.

Trước giờ bỏ phiếu, các đảng cầm quyền tỏ ra thận trọng khi thừa nhận chưa chắc chắn có đủ phiếu. Řádek coi đây là thái độ thực tế và dự đoán mốc 76 phiếu nhiều khả năng vẫn vận hành, thậm chí không loại trừ sự ủng hộ từ một số cựu bộ trưởng từng muốn duy trì quan hệ tốt với liên minh.

Phe đối lập tận dụng căng thẳng quanh ngân sách để công kích các biện pháp củng cố tài khóa, phản bác các quy tắc tạm chi sửa đổi và kêu gọi Tổng thống phủ quyết. Řádek xem đây là đấu tranh chính trị thông thường, được tiếp sức bởi sự thiếu thống nhất đang gia tăng trong liên minh và cách thức điều hành tài khóa.

Câu hỏi pháp lý lớn nhất liên quan đến việc chính phủ sử dụng ngoại lệ cho phép không trình ngân sách cân bằng khi lập dự toán. Nếu Tòa án Hiến pháp kết luận ngân sách phải cân bằng, liên minh khó có thể trình một đề xuất mới và điều chỉnh kịp thời trong quá trình thảo luận, khiến khả năng chuyển sang tạm chi gia tăng. Nếu ngân sách không qua ở lần đầu, chính phủ có thể nộp phương án khác trước cuối năm hoặc chuyển sang tạm chi, song khung pháp lý của tạm chi vẫn bất định do còn chờ quyết định của Tổng thống và phán quyết tư pháp.