Bài viết mở đầu bằng cảnh báo rằng nếu Donald Trump sẵn sàng đánh đổi trừng phạt Nga lấy dầu diesel rẻ hơn, câu hỏi kế tiếp là ông còn nhượng bộ điều gì nữa; tác giả là chuyên gia an ninh và thành viên chủ tịch đoàn đảng Demokrati (Demokrati).

Cuộc bầu cử ngày 3/11 tại Quốc hội Hoa Kỳ (United States Congress) đến gần, trong bối cảnh đảng Cộng hòa bị đánh giá là thất thế và giá nhiên liệu được coi là cơ hội chính trị. Tại Mỹ, dầu diesel khoảng 6,28 USD/galông, đã tăng chừng 70% kể từ khi bắt đầu cuộc chiến với Iran; các khảo sát cho thấy cử tri bất bình và Trump cần một kết quả tức thì.

Tác giả nhấn mạnh chuỗi thời gian: 1.693 ngày Ukraina chống lại xâm lược, với người dân thiệt mạng, nhà cửa, bệnh viện, đường sá và đường sắt bị ném bom. Người Ukraina vừa bảo vệ Tổ quốc, vừa đấu tranh cho quyền tự quyết và tự do, điều được đặt trong tương quan với các toan tính ngắn hạn về giá nhiên liệu.

Trong bối cảnh đó, Trump được cho là đàm phán với Vladimir Putin và thông báo nhập dầu diesel từ Nga, kèm nới lỏng các biện pháp trừng phạt vốn nhằm cắt nguồn tài chính chiến tranh của Putin. Điều này đối lập với việc vài tuần trước ông ký luật cho phép áp thuế tới 100% với năm nhà nhập khẩu lớn dầu mỏ hoặc khí đốt Nga, nhưng lập luận “đang mùa bầu cử” được nhắc lại như lời biện minh.

Cụ thể, Trump công bố lô ngay lập tức 300.000 tấn dầu diesel Nga, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng. Trong khi đó, Mỹ tiêu thụ khoảng 3,65 triệu thùng nhiên liệu chưng cất mỗi ngày, nên lô này chỉ đủ khoảng 15 giờ tiêu thụ của Mỹ.

Ông cũng nói đến khả năng các lô tiếp theo, có thể lên tới 4,8 triệu tấn. Theo tính toán được nêu, lượng này chỉ tương đương khoảng 30 giờ tiêu thụ dầu diesel toàn cầu, tạo nên sự đối chiếu gay gắt giữa gần 5 năm khổ đau của Ukraina và lợi ích tiêu dùng ngắn ngủi; câu hỏi về những nhượng bộ tiếp theo được đặt ra.