Tóm tắt
Lev XIV. đang hồi phục tại bệnh viện sau ca phẫu thuật cắt thùy phổi phải; các xét nghiệm tiếp theo xác nhận ung thư, khiến kế hoạch công du và xuất hiện công khai sắp tới trở nên bất định. Ông là giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, mới tại vị chưa đầy 18 tháng và được bầu khi 69 tuổi, từng được kỳ vọng sẽ có một triều đại kéo dài.
Thánh lễ giữa tuần tại Quảng trường Thánh Phêrô do Luis Antonio Tagle chủ sự thay cho Lev XIV., người vẫn đang nằm viện. Quốc vụ khanh của Tòa Thánh (Svätá stolica), Hồng y Pietro Parolin, mô tả ca nhập viện như “tia sét giữa trời quang”, nhất là khi Lev XIV. vốn sống năng động, chăm luyện tập. So sánh với người tiền nhiệm Phanxicô—được bầu ở tuổi 76, từng cắt thùy phổi, nhiều năm cuối gặp biến chứng và qua đời tháng 4/2025—những kỳ vọng về một giai đoạn ổn định nay bị thử thách.
Lev XIV. hủy mọi buổi tiếp kiến đến ngày 20/10. Bác sĩ tin rằng khối u đã được lấy sạch nhưng cần thêm xét nghiệm để xác định giai đoạn và hướng điều trị. Việc nhập viện trùng thời điểm một cuộc họp lớn tại Vatican về nâng đỡ các đôi bạn và gia đình, nối tiếp văn kiện của Phanxicô mở đường cho người ly dị tái hôn rước lễ; Lev XIV. không thể trực tiếp điều hành hay chủ tế lễ bế mạc. Tổng giám mục Tim Costelloe, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Australia (Konferencia biskupov Austrálie), bày tỏ lo ngại và cho biết đã gửi thư bảo đảm lời cầu nguyện và hậu thuẫn.
Chuyến công du Mỹ Latinh từ 6–17/11 tới Uruguay, Argentina và Peru bị đặt dấu hỏi. Lịch trình dày đặc với 14 chặng bay, khoảng 50 hoạt động và một số điểm ở cao độ lớn; Peru còn mang ý nghĩa cá nhân vì ông từng là thừa sai rồi giám mục tại đây. Costelloe cho rằng diễn biến mới buộc phải cân nhắc nhưng nhấn mạnh Lev XIV. là người khỏe và dẻo dai.
Ngay trước ca mổ, Lev XIV. chuẩn bị cho guồng máy vận hành thông suốt khi xác nhận bổ nhiệm Hồng y Luis Antonio Tagle làm Niên trưởng Hồng y Đoàn (Zbor kardinálov), vị trí “đứng đầu giữa những người ngang hàng”, giữ vai trò then chốt trong việc chuẩn bị và điều khiển mật nghị nếu dưới 80 tuổi. Diễn viên Ralph Fiennes từng thể hiện nhân vật niên trưởng hư cấu trong phim “Conclave”. Tagle đã đại diện chủ sự thánh lễ tại Vatican; dù mật nghị được coi là còn xa, quyết định này có ý nghĩa tổ chức rõ rệt.
Bệnh ung thư cũng là câu chuyện riêng của gia đình Lev XIV.: anh cả Louis Prevost điều trị từ năm 2017; mẹ Mildred qua đời năm 1990; cha Louis mất năm 1997 vì ung thư đại tràng và bệnh tim. Làn sóng liên đới lan rộng; cha Joseph Farrell, Bề trên Dòng Augustinô (augustiniánsky rád) và bạn của giáo hoàng, kêu gọi cầu nguyện cho “Đức Thánh Cha”, nhắc lại lòng trắc ẩn mà Lev XIV. đã dành cho những người chịu thử thách.
Bất chấp bất định, các cơ quan tại Vatican vẫn hoạt động bình thường; một viên chức nói không có hoảng loạn và giáo hoàng vẫn có thể thi hành thẩm quyền khi nằm viện. Tác giả Elise Allenová—người phỏng vấn Lev XIV. năm 7/2025—nhận định ông sẽ sớm trở lại công việc nếu sức khỏe cho phép, dù có thể phải giảm bớt các xuất hiện công khai. Từ cơn thương hàn năm 1985 ở Peru đến hiện tại, sức khỏe luôn là phép thử cho vai trò giáo hoàng; như Gioan Phaolô II và Phanxicô từng công khai đối diện bệnh tật. Chính Lev XIV. gần đây nói về “sự mong manh” của con người và của Giáo hội—những lời nay càng thấm thía khi ông bước vào giai đoạn điều trị tiếp theo.
Thánh lễ giữa tuần tại Quảng trường Thánh Phêrô do Luis Antonio Tagle chủ sự thay cho Lev XIV., người vẫn đang nằm viện. Quốc vụ khanh của Tòa Thánh (Svätá stolica), Hồng y Pietro Parolin, mô tả ca nhập viện như “tia sét giữa trời quang”, nhất là khi Lev XIV. vốn sống năng động, chăm luyện tập. So sánh với người tiền nhiệm Phanxicô—được bầu ở tuổi 76, từng cắt thùy phổi, nhiều năm cuối gặp biến chứng và qua đời tháng 4/2025—những kỳ vọng về một giai đoạn ổn định nay bị thử thách.
Lev XIV. hủy mọi buổi tiếp kiến đến ngày 20/10. Bác sĩ tin rằng khối u đã được lấy sạch nhưng cần thêm xét nghiệm để xác định giai đoạn và hướng điều trị. Việc nhập viện trùng thời điểm một cuộc họp lớn tại Vatican về nâng đỡ các đôi bạn và gia đình, nối tiếp văn kiện của Phanxicô mở đường cho người ly dị tái hôn rước lễ; Lev XIV. không thể trực tiếp điều hành hay chủ tế lễ bế mạc. Tổng giám mục Tim Costelloe, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Australia (Konferencia biskupov Austrálie), bày tỏ lo ngại và cho biết đã gửi thư bảo đảm lời cầu nguyện và hậu thuẫn.
Chuyến công du Mỹ Latinh từ 6–17/11 tới Uruguay, Argentina và Peru bị đặt dấu hỏi. Lịch trình dày đặc với 14 chặng bay, khoảng 50 hoạt động và một số điểm ở cao độ lớn; Peru còn mang ý nghĩa cá nhân vì ông từng là thừa sai rồi giám mục tại đây. Costelloe cho rằng diễn biến mới buộc phải cân nhắc nhưng nhấn mạnh Lev XIV. là người khỏe và dẻo dai.
Ngay trước ca mổ, Lev XIV. chuẩn bị cho guồng máy vận hành thông suốt khi xác nhận bổ nhiệm Hồng y Luis Antonio Tagle làm Niên trưởng Hồng y Đoàn (Zbor kardinálov), vị trí “đứng đầu giữa những người ngang hàng”, giữ vai trò then chốt trong việc chuẩn bị và điều khiển mật nghị nếu dưới 80 tuổi. Diễn viên Ralph Fiennes từng thể hiện nhân vật niên trưởng hư cấu trong phim “Conclave”. Tagle đã đại diện chủ sự thánh lễ tại Vatican; dù mật nghị được coi là còn xa, quyết định này có ý nghĩa tổ chức rõ rệt.
Bệnh ung thư cũng là câu chuyện riêng của gia đình Lev XIV.: anh cả Louis Prevost điều trị từ năm 2017; mẹ Mildred qua đời năm 1990; cha Louis mất năm 1997 vì ung thư đại tràng và bệnh tim. Làn sóng liên đới lan rộng; cha Joseph Farrell, Bề trên Dòng Augustinô (augustiniánsky rád) và bạn của giáo hoàng, kêu gọi cầu nguyện cho “Đức Thánh Cha”, nhắc lại lòng trắc ẩn mà Lev XIV. đã dành cho những người chịu thử thách.
Bất chấp bất định, các cơ quan tại Vatican vẫn hoạt động bình thường; một viên chức nói không có hoảng loạn và giáo hoàng vẫn có thể thi hành thẩm quyền khi nằm viện. Tác giả Elise Allenová—người phỏng vấn Lev XIV. năm 7/2025—nhận định ông sẽ sớm trở lại công việc nếu sức khỏe cho phép, dù có thể phải giảm bớt các xuất hiện công khai. Từ cơn thương hàn năm 1985 ở Peru đến hiện tại, sức khỏe luôn là phép thử cho vai trò giáo hoàng; như Gioan Phaolô II và Phanxicô từng công khai đối diện bệnh tật. Chính Lev XIV. gần đây nói về “sự mong manh” của con người và của Giáo hội—những lời nay càng thấm thía khi ông bước vào giai đoạn điều trị tiếp theo.
