Tóm tắt
Liên minh cầm quyền thông qua ngân sách nhà nước năm 2027 với đa số sít sao 76 phiếu. Phó chủ tịch Quốc hội Slovakia (Národná rada Slovenskej republiky) Tibor Gašpar, thuộc SMER – xã hội dân chủ (SMER – sociálna demokracia), thừa nhận đa số này bấp bênh nhưng coi việc thông qua là kết quả tích cực giúp bộ máy nhà nước vận hành và giữ ổn định xã hội. Ông chỉ trích việc Tomáš Taraba không ủng hộ ngân sách, xem đây là tín hiệu chính trị xấu trong bối cảnh ông này muốn lập đảng mới.
Zuzana Mesterová của Slovakia Tiến bộ (Progresívne Slovensko) phản bác rằng đây không phải tin tốt cho người dân, gọi ngân sách là “lúpežnícka” và vi hiến. Bà chỉ ra ba gói củng cố tài khóa đã chất thêm gánh nặng, ước tính mỗi hộ phải chịu 4,5 nghìn EUR, nhưng thâm hụt vẫn không cải thiện. Phe đối lập sẽ kiện lên Tòa án Hiến pháp (Ústavný súd) với lập luận chính phủ có nghĩa vụ, theo mức nợ hiện nay, phải trình dự thảo ngân sách cân bằng; bà phân biệt giữa nghĩa vụ “trình” và việc “được thông qua”.
Gašpar cho rằng phán quyết thuộc về Tòa án Hiến pháp, song Quốc hội đã thông qua theo đúng thủ tục và nội quy, nên khó có thể phủ nhận ngân sách đã được chấp nhận hợp lệ. Ông bác cách hiểu của đối lập và chỉ trích các phương án “chữa lành” tài khóa mà họ nêu. Nhắc lại đề xuất ngân sách của cựu thủ tướng kỹ trị, nay là nghị sĩ châu Âu của Slovakia Tiến bộ, Ľudovít Ódor, ông nói cách thắt chặt này có thể dẫn tới biểu tình dữ dội như ở Pháp và coi mục tiêu ngân sách cân bằng là không thực tế.
Tranh luận leo thang quanh mức nợ công. Mesterová cảnh báo Slovakia đang tiến tới kỷ lục nợ, có thể đe dọa chi trả lương hưu, thậm chí người hưu trí “không có đủ 12 tháng lương hưu”, và dẫn ý kiến của Ngân hàng Quốc gia Slovakia (Národná banka Slovenska) cùng Văn phòng Kiểm toán Tối cao (Najvyšší kontrolný úrad). Bà cho rằng nợ nhà nước hướng tới mốc 100 tỷ EUR.
Gašpar bác bỏ, nhấn mạnh nền tảng nợ đã hình thành từ năm 2023 và chịu ảnh hưởng điều kiện bên ngoài. Ông nêu các kết quả như tăng lương thực, lạm phát ở mức chấp nhận được, hỗ trợ năng lượng và duy trì các biện pháp xã hội, bao gồm lương hưu thứ 13. Mesterová đáp lại rằng các nước lân cận đối mặt điều kiện tương tự nhưng xoay xở tốt hơn, còn chính phủ hiện tại thiếu ưu tiên đúng mức.
Ngôn từ chỉ trích tiếp tục gay gắt. Gašpar phàn nàn phe đối lập thường xuyên dùng các từ như “kẻ trộm” hay “cướp bóc” trong tranh luận và bảo vệ phát biểu của mình về quan hệ giữa Slovakia Tiến bộ và các tổ chức phi chính phủ. Ông chất vấn nguồn gốc tài chính để Mesterová sở hữu bốn căn hộ cùng các khoản vay. Mesterová bác bỏ, sẵn sàng giải trình tài sản, đồng thời tố liên minh cản trở Ủy ban về tính không tương thích chức vụ xử lý các vụ việc liên quan chính mình, yêu cầu Gašpar trả lời về các vụ truy tố và tố ông lạm dụng nội quy để hạn chế phát biểu của nghị sĩ; bà nhấn mạnh ông vẫn đang bị truy tố sau ba năm.
Zuzana Mesterová của Slovakia Tiến bộ (Progresívne Slovensko) phản bác rằng đây không phải tin tốt cho người dân, gọi ngân sách là “lúpežnícka” và vi hiến. Bà chỉ ra ba gói củng cố tài khóa đã chất thêm gánh nặng, ước tính mỗi hộ phải chịu 4,5 nghìn EUR, nhưng thâm hụt vẫn không cải thiện. Phe đối lập sẽ kiện lên Tòa án Hiến pháp (Ústavný súd) với lập luận chính phủ có nghĩa vụ, theo mức nợ hiện nay, phải trình dự thảo ngân sách cân bằng; bà phân biệt giữa nghĩa vụ “trình” và việc “được thông qua”.
Gašpar cho rằng phán quyết thuộc về Tòa án Hiến pháp, song Quốc hội đã thông qua theo đúng thủ tục và nội quy, nên khó có thể phủ nhận ngân sách đã được chấp nhận hợp lệ. Ông bác cách hiểu của đối lập và chỉ trích các phương án “chữa lành” tài khóa mà họ nêu. Nhắc lại đề xuất ngân sách của cựu thủ tướng kỹ trị, nay là nghị sĩ châu Âu của Slovakia Tiến bộ, Ľudovít Ódor, ông nói cách thắt chặt này có thể dẫn tới biểu tình dữ dội như ở Pháp và coi mục tiêu ngân sách cân bằng là không thực tế.
Tranh luận leo thang quanh mức nợ công. Mesterová cảnh báo Slovakia đang tiến tới kỷ lục nợ, có thể đe dọa chi trả lương hưu, thậm chí người hưu trí “không có đủ 12 tháng lương hưu”, và dẫn ý kiến của Ngân hàng Quốc gia Slovakia (Národná banka Slovenska) cùng Văn phòng Kiểm toán Tối cao (Najvyšší kontrolný úrad). Bà cho rằng nợ nhà nước hướng tới mốc 100 tỷ EUR.
Gašpar bác bỏ, nhấn mạnh nền tảng nợ đã hình thành từ năm 2023 và chịu ảnh hưởng điều kiện bên ngoài. Ông nêu các kết quả như tăng lương thực, lạm phát ở mức chấp nhận được, hỗ trợ năng lượng và duy trì các biện pháp xã hội, bao gồm lương hưu thứ 13. Mesterová đáp lại rằng các nước lân cận đối mặt điều kiện tương tự nhưng xoay xở tốt hơn, còn chính phủ hiện tại thiếu ưu tiên đúng mức.
Ngôn từ chỉ trích tiếp tục gay gắt. Gašpar phàn nàn phe đối lập thường xuyên dùng các từ như “kẻ trộm” hay “cướp bóc” trong tranh luận và bảo vệ phát biểu của mình về quan hệ giữa Slovakia Tiến bộ và các tổ chức phi chính phủ. Ông chất vấn nguồn gốc tài chính để Mesterová sở hữu bốn căn hộ cùng các khoản vay. Mesterová bác bỏ, sẵn sàng giải trình tài sản, đồng thời tố liên minh cản trở Ủy ban về tính không tương thích chức vụ xử lý các vụ việc liên quan chính mình, yêu cầu Gašpar trả lời về các vụ truy tố và tố ông lạm dụng nội quy để hạn chế phát biểu của nghị sĩ; bà nhấn mạnh ông vẫn đang bị truy tố sau ba năm.
