Nạn nhân tại Đông Á, Đông Nam Á, Úc và New Zealand mất hơn 114 tỷ USD (khoảng 2,42 nghìn tỷ korun) trong năm qua, theo số liệu Liên Hợp Quốc do Hãng tin AFP (Agence France-Presse) dẫn. Con số này cao gấp ba năm 2023, phản ánh quy mô khổng lồ của nền kinh tế tội phạm trực tuyến đang bùng nổ.

Đông Nam Á, đặc biệt Myanmar và Campuchia, trở thành căn cứ của các tổ chức tội phạm thuê mướn “cao thủ” lừa đảo mạng nhằm chiếm đoạt tiền qua mô hình đầu tư tiền số giả hay giả danh tình cảm. Một bộ phận đối tượng tham gia tự nguyện, số khác bị cưỡng bức sau khi mắc bẫy tuyển dụng việc làm của các băng nhóm.

Trước sức ép từ Hoa Kỳ, Anh và Trung Quốc, nhà chức trách khu vực tăng cường triệt phá. Năm qua, Campuchia đã dẫn độ một số nghi phạm cầm đầu mạng lưới lừa đảo sang Trung Quốc sau khi Washington và London áp đặt trừng phạt lên các công ty và cá nhân liên quan.

Theo Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm Liên Hợp Quốc (UNODC), tổng thiệt hại ước đạt 88,3–114,1 tỷ USD, vượt xa mức 18–37 tỷ USD của năm 2023. Trong hai năm gần đây, Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan chịu thiệt hại nặng nhất với mức tổn thất lên tới hàng tỷ USD, và hoạt động vẫn tiếp diễn dù nhiều thủ lĩnh đã bị bắt.

Delphine Schantzová của UNODC cho biết ranh giới giữa nạn nhân và người tham gia phạm tội ngày càng mờ, vì những kẻ từng bị lừa rồi sở hữu kỹ năng phạm tội có thể kiếm tiền, quay về nước và hòa vào mạng lưới sẵn có. Xu hướng này cũng xuất hiện ở châu Phi và châu Âu, đặc biệt khu vực Balkan.

Ngành lừa đảo mạng tại Đông Nam Á tăng trưởng bùng nổ, mở rộng mục tiêu từ cộng đồng nói tiếng Hoa ra toàn cầu, liên kết xuyên quốc gia và tận dụng công nghệ tiên tiến. Mô hình vận hành giống nhượng quyền doanh nghiệp với các “bộ phận” rửa tiền, buôn người, vượt biên và thu thập dữ liệu; công cụ dịch dựa trên AI giúp tiếp cận nạn nhân mới, còn chiến dịch tuyển mộ vẫn nhắm đến người biết tiếng Đức, Ba Lan, Hà Lan, Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Thụy Điển, Na Uy và tiếng Anh. UNODC ghi nhận các “trung tâm lừa đảo” dọc lưu vực Mekong có người từ ít nhất 80 quốc gia và vùng lãnh thổ.