Trong dòng du khách quanh Colosseum, lối xuống ga Colosseo-Fori Imperiali mới khai trương mở ra không gian tĩnh lặng với thang cuốn đan chéo và các trưng bày gốm, phế tích nhà tắm La Mã. Không cần đặt chỗ, đây là điểm tham quan mới của La Mã cổ đại ngay trong ga tàu điện ngầm, với vé chỉ 1.50 EUR.

Xây metro ở Rome đồng nghĩa đào xuyên gần 3.000 năm lịch sử, khiến tiến độ chậm và tốn kém. Trước 2014, chỉ có Metro A và Metro B. Gần 20 năm thi công, Metro C từ Monte Compatri-Pantano tiến vào trung tâm đã phát lộ giếng nước, nông trại, doanh trại, một ngôi nhà 16 phòng và hơn nửa triệu hiện vật từ thế kỷ 7 TCN đến thế kỷ 5 SCN. Theo Simona Morretta, luôn có bất ngờ khảo cổ nên phải liên tục điều chỉnh.

Bảy “ga khảo cổ” được quy hoạch để vừa là trung tâm trung chuyển vừa là không gian trưng bày tự dẫn. San Giovanni mở năm 2018, Colosseo-Fori Imperiali mở tháng 12/2025, tạo cách mới để trải nghiệm La Mã cổ đại. Nhà sử học Anthony Majanlahti nhấn mạnh Rome được xây chồng lên chính mình, với một “Rome bên dưới” song hành “Rome trên mặt đất”.

San Giovanni có thiết kế hiện đại, tàu không người lái, ba tầng thang cuốn dẫn xuống 27 m với timeline địa tầng từ Trung Cổ đến Cộng hòa, Đế chế rồi tới thời tiền sử. Hiện vật được đặt đúng tầng nơi phát hiện: ống dẫn nước bằng đất sét và chì, tiền đồng thế kỷ 3 SCN, phù điêu cẩm thạch, video về vườn đào thế kỷ 1 SCN, dấu tích người tiền sử và nông cụ. Dòng chữ “Mảnh vỡ kể chuyện” khơi gợi cách hiểu lịch sử theo lớp trầm tích, khiến cư dân như Annalisa Molisano thấy quá khứ trở nên sống động.

Từ San Giovanni chỉ hai chặng là tới Colosseo-Fori Imperiali, nơi sảnh miễn phí có multimedia, thông ra Colosseum, Roman Forum và sân ngắm Belvedere Cederna. Bên trong, ba giếng uống nước cổ thế kỷ 6–3 TCN được phục dựng tại chỗ, kèm đồ gốm và sừng thú. Nhiều đồ gia dụng, mảnh sàn khảm, đầu tượng Medusa từ Temple of Venus and Rome được trưng bày, nổi bật nhất là phế tích nhà tắm với bể lạnh và phòng sấy, thuộc một dinh thự thời Đế chế, có thể bị hủy trong đám cháy năm 64 SCN dưới thời Nero.

Học sinh và du khách nườm nượp trải nghiệm, nhiều người nán lại lâu hơn dự tính. Nhà khảo cổ Livia Galante cho rằng không chỉ để bắt tàu, các ga này khiến người đi đường dừng lại và hiểu lịch sử thành phố qua cách nó chồng lớp lên nhau.

Ga Porta Metronia (mở 12/2025) phát hiện doanh trại quân sự thế kỷ 2 SCN cùng dinh tư lệnh trang trí bích họa và khảm, buộc kỹ sư chỉnh thiết kế, tháo dỡ và bảo tồn để lắp lại trong ga; Morretta coi đây là giai đoạn mới. Một ga khảo cổ đầy đủ dự kiến khai trương tháng 6. Chi phí ước khoảng 1 tỷ EUR ( £8.69m; $1.16bn) mỗi km qua khu lịch sử. Phàn nàn chi phí giảm dần khi tuyến chạm Colosseum; nhiều người coi giá trị là vô giá. Metro C sẽ vươn tới tây bắc Rome, kể cả Vatican, còn phần Rome dưới lòng đất vẫn chờ được mở lộ từng lớp.