Liên minh châu Âu lập ngân sách theo chu kỳ bảy năm, cách tiếp cận mà Friedrich Merz ví như kiểu kế hoạch hóa. Ông kêu gọi một phương thức mới, đặt trọng tâm vào quốc phòng và năng lực cạnh tranh quốc tế thay vì cơ chế phân bổ kéo dài nhiều năm.

Tại Aachen, trong lễ trao Giải Karl quốc tế (Internationaler Karlspreis) cho cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Mario Draghi, Thủ tướng Merz chỉ trích ngân sách EU giữ nguyên nội dung và cấu trúc qua nhiều thập kỷ. Ông nói hơn hai phần ba nguồn lực chảy vào tái phân bổ và trợ cấp là không còn phù hợp, đòi hỏi một cuộc hiện đại hóa căn bản.

Ông đề xuất tinh giản cấu trúc chi tiêu và tăng đầu tư cho cạnh tranh cùng quốc phòng. Theo Merz, châu Âu cần tự tin xác định lợi ích của mình và sẵn sàng bảo vệ chúng; châu lục đã “thức tỉnh” để trở thành một quyền lực có thể trụ vững trước biến động mới.

Merz bác bỏ việc phát hành nợ chung mới ở cấp EU, viện dẫn lý do hiến pháp của Đức. Dù từng phản đối vay nợ trong chiến dịch 2025, sau đó ông vẫn chấp nhận vay lớn để tăng cường Lực lượng Vũ trang Đức (Bundeswehr) và hiện đại hóa hạ tầng.

Ủy ban châu Âu năm ngoái đề xuất nâng mạnh khung tài chính đa niên 2028-2035 lên khoảng 2 nghìn tỷ EUR, so với 1,2 nghìn tỷ EUR cho giai đoạn 2021-2027. Với quy mô kinh tế lớn nhất EU, Đức sẽ đóng góp phần lớn nhất vào ngân sách này.

Trong nước, Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil coi quy mô mới là “quá tham vọng”. Chủ tịch Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) cũng phản đối nợ chung của EU, phương án được Pháp ủng hộ. Giới chuyên gia dự đoán đàm phán ngân sách EU có thể kéo dài đến năm 2027.