Tại đại hội Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) ở München, Thủ tướng Friedrich Merz xác định hai mục tiêu hàng đầu của chính phủ là khôi phục sức cạnh tranh và năng lực phòng thủ của Đức. Ông cố gắng tạo khí thế đổi mới trong nước, song không phải tất cả đại biểu đều bị thuyết phục; một nhóm trẻ của CSU cho rằng chính sách của Chính phủ Liên bang Đức (Bundesregierung) có “quá nhiều SPD” và nghi ngờ khả năng đẩy nhanh cải cách an sinh như đã hứa.

Merz mô tả bối cảnh là khủng hoảng sâu: kinh tế đình trệ hơn một thập kỷ, công nghệ tụt lại, môi trường quốc tế khó khăn. Ông dùng hình ảnh “ngôi nhà Cộng hòa Liên bang” có nền móng vững nhưng cần đại tu toàn diện và nói công việc đã bắt đầu: giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, gói kích đầu tư với khấu hao mới cho công nghiệp, bỏ phụ phí lưu trữ khí đốt từ 1/1, giảm phí lưới điện, lập ủy ban lương hưu; nửa cuối năm sẽ đi vào các cải cách cụ thể.

Về quan hệ với Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD), ông khẳng định vẫn có thể làm được nhiều việc chung dù tiến độ chậm hơn nếu một đảng cầm quyền đơn lẻ. Ông nhắc lại phê phán “đấu tranh giai cấp” và gợi ý SPD có thể vượt ra ngoài mức 13% nếu đặt lợi ích người lao động vào trung tâm và hợp tác cùng liên minh cầm quyền.

Trong nước, ưu tiên tuyệt đối là phục hồi năng lực cạnh tranh vì không có kinh tế mạnh thì không thể có chính sách xã hội hay khí hậu hiệu quả. Nhưng điều ông coi trọng hơn cả là ổn định: lịch sử sẽ hỏi Đức đã làm tối đa để bảo vệ tự do, hòa bình, pháp quyền và dân chủ hay chưa, chứ không phải giữ “ngưỡng lương hưu” lâu thêm một năm; ở mảng đối ngoại, ông tỏ ra thận trọng vì nhiều yếu tố vượt khỏi tầm kiểm soát.

Merz công kích mạnh di sản chính sách thời Angela Merkel (không nêu tên), cho rằng lẽ ra phải nhận ra bản chất thời đại từ tháng 5/2014 khi chiến sự do Nga kích động ở Donbass leo thang. Ông bác phép so sánh 2014 với 1914 trong cuốn sách của Christopher Clark, cho rằng ví von đúng là năm 1938 với Hiệp định Munich, khi Neville Chamberlain nhượng lại Sudetenland cho Đức Quốc xã.

Từ đó, ông gián tiếp đặt Vladimir Putin ngang với Hitler: nếu Ukraine sụp đổ, tham vọng của Putin sẽ không dừng lại, mục tiêu là thay đổi căn bản biên giới châu Âu theo ranh giới Liên Xô cũ. Ông nêu bốn hướng hành động: tiếp tục hỗ trợ Ukraine, tổ chức sự gắn kết trong Liên minh châu Âu, duy trì NATO “lâu nhất có thể”, và đầu tư mạnh vào năng lực quốc phòng của Đức; NATO đã bảo đảm giai đoạn hòa bình – tự do dài nhất ở châu Âu và không được đánh đổi.

Merz cũng biện giải quyết định sửa Hiến pháp với Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) cũ, bao gồm điều chỉnh “phanh nợ” để tăng chi quốc phòng, vì nhờ động thái của Đức mà các nước châu Âu khác mới nâng ngân sách; nếu không, hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 6 ở Den Haag “đã khác, thậm chí là lần cuối với thành phần đó”. Theo ông, kỷ nguyên “Pax Americana” ở châu Âu phần lớn đã khép lại. Trong bối cảnh ấy, Markus Söder kêu gọi đảng hậu thuẫn Merz, trong khi tại Berlin sắp có cuộc gặp giữa Đặc phái viên về Nga của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner với Wolodymyr Selenskyj; mục tiêu trước mắt của Merz là ngăn điều tồi tệ nhất.