Tóm tắt
Nghị sĩ Nga Alexei Zhuravlyov, lãnh đạo đảng Rodina (Rodina) và thành viên Đuma Quốc gia (Štátna duma), kêu gọi Nga dùng vũ khí hạt nhân chiến thuật chống Ukraine để buộc Kyiv đầu hàng. Ông nói “phải đánh để đối phương hiểu rằng phải đầu hàng” và bác bỏ tranh luận về việc có được dùng hay không. Phát biểu ngày 30/8 được cơ quan truyền thông United24 Media (United24 Media) ghi nhận.
Zhuravlyov không có thẩm quyền quyết định triển khai kho hạt nhân và phát biểu của ông không phải chính sách mới của Điện Kremlin, nhưng vang lên giữa lúc Moskva rộ tin sẽ leo thang chiến sự. Theo hãng tin Bloomberg (Bloomberg), các nguồn thân cận Điện Kremlin dự liệu leo thang với các đòn tên lửa đạn đạo thông thường mạnh hơn vào Kyiv và các thành phố khác; phương án hạt nhân chiến thuật chỉ được nhắc đến như lựa chọn cuối cùng nếu đối mặt nguy cơ thất bại. Bloomberg cũng cho biết chưa thấy dấu hiệu chuẩn bị tấn công hạt nhân ngay lập tức.
Từ đầu chiến tranh, Nga liên tục sử dụng chiến thuật răn đe hạt nhân, từ đe dọa, điều chuyển vũ khí đến điều chỉnh học thuyết, những yếu tố này nhiều lần xuất hiện trong diễn ngôn chính thức.
Ngày 25/8, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe tới Moskva; theo trang Axios (Axios), ông tìm hiểu liệu giới tình báo Nga có thể thuyết phục Vladimir Putin quay lại đàm phán hay không. Báo The New York Times (The New York Times) qua báo The Moscow Times (The Moscow Times) cho biết ông mang theo đánh giá ảm đạm về triển vọng quân sự và kinh tế của Nga và thúc giục đạt thỏa thuận trước khi tình hình tệ hơn. Ba ngày sau, Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga (ruské strategické raketové sily) phóng thử từ sân bay vũ trụ Pleseck một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa; Bộ Quốc phòng Nga (Ministerstvo obrany) nói đây là lần phóng huấn luyện-chiến đấu, không công bố tên, và cho biết đây là tên lửa nhiên liệu rắn. Các đầu đạn rơi xuống bãi thử Kura ở Kamchatka; ICBM với tầm bắn trên 5.500 km là nòng cốt lực lượng răn đe chiến lược, có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Song song, theo Tình báo quân sự Ukraine (ukrajinská vojenská rozviedka), Nga lần đầu dùng bản nâng cấp 9M723-2 “Iskander-1000” trong một đợt tập kích mùa hè nhằm vào Kyiv. So với 9M723-1, biến thể này có động cơ lớn hơn, tăng tầm bắn công bố từ khoảng 390 km lên 550 km, cho phép bệ phóng hoạt động sâu hơn trong lãnh thổ Nga, nhưng đòi hỏi bệ phóng chỉnh sửa; nhiều bộ phận khác tương đồng bản cũ. Tên “Iskander-1000” có thể gây hiểu nhầm khi tầm bắn ghi nhận chỉ khoảng 550 km, không phải 1.000 km.
Đối với kịch bản hạt nhân chiến thuật mà Zhuravlyov nêu, Nga không cần ICBM; tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay Kinžal, do MiG-31K mang, được công bố có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và đã từng dùng với đầu đạn thường trong chiến sự. Một đòn hạt nhân như vậy có thể làm quan hệ với Trung Quốc xấu đi; Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói ông nêu vấn đề này với ngoại trưởng Trung Quốc và nhận câu trả lời ngắn: “Không bao giờ cho phép điều đó xảy ra”. Chính quyền Biden từng cảnh báo Moskva về hậu quả; Fiona Hill, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ (Národná bezpečnostná rada) và hiện là học giả tại Viện Brookings (Brookings Institution), nhắc lại khả năng Mỹ đáp trả quân sự thông thường và cho rằng Putin đang thăm dò giới hạn chịu đựng của các bên.
Zhuravlyov không có thẩm quyền quyết định triển khai kho hạt nhân và phát biểu của ông không phải chính sách mới của Điện Kremlin, nhưng vang lên giữa lúc Moskva rộ tin sẽ leo thang chiến sự. Theo hãng tin Bloomberg (Bloomberg), các nguồn thân cận Điện Kremlin dự liệu leo thang với các đòn tên lửa đạn đạo thông thường mạnh hơn vào Kyiv và các thành phố khác; phương án hạt nhân chiến thuật chỉ được nhắc đến như lựa chọn cuối cùng nếu đối mặt nguy cơ thất bại. Bloomberg cũng cho biết chưa thấy dấu hiệu chuẩn bị tấn công hạt nhân ngay lập tức.
Từ đầu chiến tranh, Nga liên tục sử dụng chiến thuật răn đe hạt nhân, từ đe dọa, điều chuyển vũ khí đến điều chỉnh học thuyết, những yếu tố này nhiều lần xuất hiện trong diễn ngôn chính thức.
Ngày 25/8, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe tới Moskva; theo trang Axios (Axios), ông tìm hiểu liệu giới tình báo Nga có thể thuyết phục Vladimir Putin quay lại đàm phán hay không. Báo The New York Times (The New York Times) qua báo The Moscow Times (The Moscow Times) cho biết ông mang theo đánh giá ảm đạm về triển vọng quân sự và kinh tế của Nga và thúc giục đạt thỏa thuận trước khi tình hình tệ hơn. Ba ngày sau, Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga (ruské strategické raketové sily) phóng thử từ sân bay vũ trụ Pleseck một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa; Bộ Quốc phòng Nga (Ministerstvo obrany) nói đây là lần phóng huấn luyện-chiến đấu, không công bố tên, và cho biết đây là tên lửa nhiên liệu rắn. Các đầu đạn rơi xuống bãi thử Kura ở Kamchatka; ICBM với tầm bắn trên 5.500 km là nòng cốt lực lượng răn đe chiến lược, có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Song song, theo Tình báo quân sự Ukraine (ukrajinská vojenská rozviedka), Nga lần đầu dùng bản nâng cấp 9M723-2 “Iskander-1000” trong một đợt tập kích mùa hè nhằm vào Kyiv. So với 9M723-1, biến thể này có động cơ lớn hơn, tăng tầm bắn công bố từ khoảng 390 km lên 550 km, cho phép bệ phóng hoạt động sâu hơn trong lãnh thổ Nga, nhưng đòi hỏi bệ phóng chỉnh sửa; nhiều bộ phận khác tương đồng bản cũ. Tên “Iskander-1000” có thể gây hiểu nhầm khi tầm bắn ghi nhận chỉ khoảng 550 km, không phải 1.000 km.
Đối với kịch bản hạt nhân chiến thuật mà Zhuravlyov nêu, Nga không cần ICBM; tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay Kinžal, do MiG-31K mang, được công bố có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và đã từng dùng với đầu đạn thường trong chiến sự. Một đòn hạt nhân như vậy có thể làm quan hệ với Trung Quốc xấu đi; Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói ông nêu vấn đề này với ngoại trưởng Trung Quốc và nhận câu trả lời ngắn: “Không bao giờ cho phép điều đó xảy ra”. Chính quyền Biden từng cảnh báo Moskva về hậu quả; Fiona Hill, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ (Národná bezpečnostná rada) và hiện là học giả tại Viện Brookings (Brookings Institution), nhắc lại khả năng Mỹ đáp trả quân sự thông thường và cho rằng Putin đang thăm dò giới hạn chịu đựng của các bên.
