Cử tri Iceland trong trưng cầu dân ý đã bác việc nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu, với 52,8% phiếu “không” và 47,2% “có” sau khi kiểm đủ tất cả khu vực bầu cử, theo Đài phát thanh - truyền hình công cộng Iceland (RÚV).

Tính theo tuyệt đối, có 118.040 phiếu phản đối so với 105.399 phiếu ủng hộ; 1.652 phiếu không hợp lệ. Tỷ lệ tham gia đạt 82,5%, mức cao nhất đối với bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào kể từ bầu cử quốc hội năm 2009, khi tỷ lệ này vượt 85%.

Kết quả được cho là có thể gây thất vọng cho Liên minh châu Âu. Theo Hãng tin AFP (AFP), EU tỏ ra sẵn sàng nhượng bộ ở các vấn đề gai góc để tạo thuận lợi cho việc Iceland gia nhập.

Iceland nộp đơn xin gia nhập năm 2009 sau khủng hoảng tài chính làm tổn hại nghiêm trọng kinh tế, nhưng đàm phán bị đình lại năm 2013 khi một chính phủ hoài nghi châu Âu lên cầm quyền. Chính phủ hiện nay do Thủ tướng thuộc Dân chủ Xã hội Kristrún Frostadóttir lãnh đạo muốn thăm dò xem cử tri có ủng hộ việc tăng cường quan hệ với EU hay không; dù không ràng buộc pháp lý, nội các cam kết tôn trọng kết quả. Frostadóttir ủng hộ phe nối lại đàm phán nhưng khẳng định đất nước vẫn ổn nếu phương án “không” thắng.

Frostadóttir đồng thời cam kết rằng nếu Iceland bác nối lại tiến trình, vấn đề tư cách thành viên EU sẽ không nằm trong chương trình nghị sự trong nhiệm kỳ của bà, kết thúc năm 2028.

Chính phủ cho biết nếu phe phản đối thắng, Quốc hội sẽ quyết định có chính thức rút đơn xin gia nhập hay không. Nếu phe ủng hộ thắng, Iceland sẽ tái khởi động đàm phán với EU, bao gồm cả hồ sơ then chốt là ngư nghiệp; bất kỳ thỏa thuận gia nhập nào sau đó cũng sẽ phải được đưa ra trưng cầu dân ý mới.

Ngư nghiệp là trụ cột kinh tế và một phần bản sắc quốc gia, nên Reykjavík muốn giữ quyền kiểm soát độc quyền. Ngành thủy sản lâu nay phản đối mạnh mẽ việc vào EU, với khoảng 90% doanh nghiệp trong lĩnh vực này chống đối; trước cuộc bỏ phiếu, EU đã tìm cách xoa dịu bằng lập trường nhượng bộ.