Friedrich Merz đưa ra phát biểu gây tranh cãi rằng 80% người Syria đang sống ở Đức nên hồi hương trong ba năm và cho biết con số này xuất phát từ Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Scharaa. Tại một sự kiện ở Vương quốc Anh, Al-Scharaa phủ nhận: “Tôi không nói điều đó”, cho rằng “những người khác nói, thủ tướng Đức nói”, phát biểu trên diễn đàn của Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia (Chatham House).

Al-Scharaa nhấn mạnh việc hồi hương gắn trực tiếp với quá trình tái thiết Syria và bày tỏ sự biết ơn các nước châu Âu đã tiếp nhận người tị nạn. Ông nói không thể “đơn giản đưa họ lên máy bay”; quá trình trở về cần được quản lý tốt.

Ông khẳng định người tị nạn có quyền trở về trên cơ sở tự nguyện và trong phẩm giá. Nhiều người đã gây dựng cuộc sống mới ở Đức với gia đình và ràng buộc, nên “không dễ để bắt đầu từ con số không”. Theo ông, cần lập kế hoạch hợp lý; chính phủ Syria muốn thu hút đầu tư của các tập đoàn lớn để thúc đẩy tái thiết và tạo việc làm.

Trong chuyến thăm Phủ Thủ tướng Liên bang (Kanzleramt) tại Berlin, Merz từng nói đó là “mong muốn của Tổng thống Scharaa” rằng khoảng 80% người Syria ở Đức sẽ trở về quê hương trong ba năm, khiến dư luận hiểu ông ủng hộ mục tiêu này.

Merz còn lập luận rằng hơn một năm sau khi Baschar al-Assad bị lật đổ và nội chiến Syria chấm dứt, tình hình đã “cải thiện căn bản”, vì vậy nhu cầu bảo hộ cần được đánh giá lại; ai không còn đủ điều kiện lưu trú sẽ phải rời Đức. Các phát biểu này vấp chỉ trích trong chính đảng của ông là Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) và từ Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) cùng Đảng Xanh (Grünen).

Trong cuộc gặp, Đức và Syria thống nhất một kế hoạch hành động cho hợp tác tương lai. Hiện có hơn 900.000 người tị nạn Syria sinh sống ở Đức; trong thời nội chiến, khoảng 1 triệu người Syria đã tìm nơi trú ẩn tại đây, phần lớn đến trong các năm 2015–2016.