Tóm tắt
Tòa Hiến pháp Romania (Curtea Constituțională a României) đứng về phía Tòa án Tối cao (Înalta Curte de Casație și Justiție) do Lia Savonea đứng đầu trong tranh chấp về các khoản lương truy lĩnh trị giá khoảng 1 tỷ EUR cho giới thẩm phán, bác đơn sesizare của Chính phủ Romania (Guvernul României). Curtea Constituțională thông báo bác vì “không thể thụ lý”, sau khi ban đầu nêu là “không có cơ sở”, với tỉ lệ biểu quyết 6–3, theo HotNews.
Înalta Curte hoan nghênh quyết định này, lập luận rằng không tồn tại xung đột pháp lý có tính hiến pháp: Chính phủ không chỉ ra thẩm quyền hiến định nào bị tòa thụ đoạt hay hoạt động nào của Hành pháp bị cản trở, cũng không có tình trạng bế tắc thể chế. Tòa nhấn mạnh một vụ thua kiện không thể trở thành xung đột hiến pháp và Curtea Constituțională không thể là một cấp kháng nghị đối với bản án. Dù thực tế biểu quyết là 6–3, Înalta Curte ghi nhận là “nhất trí”.
Tranh chấp về chi trả truy lĩnh vẫn tiếp tục tại Înalta Curte, nơi dự kiến ra phán quyết chung thẩm vào ngày 8/10. Quy trình hiện ở giai đoạn xét xử theo thủ tục kháng cáo.
Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan đã gửi sesizare lên Curtea Constituțională hồi tháng 7, yêu cầu giải quyết “xung đột juridic de natură constituțională” giữa Chính phủ và Înalta Curte liên quan đến việc trả các khoản lương truy lĩnh. Ông lập luận tòa án đã thay thế quyền của hành pháp và lập pháp trong quản trị ngân sách theo Luật 500/2002 về tài chính công và Bộ luật hành chính, cho rằng quyền lập dự toán, điều chỉnh và phân bổ từ quỹ dự phòng là thẩm quyền độc quyền của hành pháp và lập pháp, và việc buộc phân bổ tiền cho một khu vực làm xáo trộn cân đối ngân sách quốc gia.
Xung đột bùng lên sau khi Înalta Curte kiện Chính phủ vào cuối tháng 3, do liên minh cầm quyền hoãn thanh toán truy lĩnh cho thẩm phán trong năm và chuyển khoản tiền đã dự trù sang gói hỗ trợ xã hội cho người dễ tổn thương do PSD đề xuất. Sesizare lên Curtea Constituțională được gửi trước một tuần so với khi vụ kiện giữa Chính phủ và Înalta Curte bắt đầu tại chính Înalta Curte.
Trước đó, Tòa Phúc thẩm București (Curtea de Apel București) ngày 5/5 đã chấp nhận đơn của Înalta Curte, buộc Chính phủ và Bộ Tài chính (Ministerul Finanțelor) chi trả, kể cả qua điều chỉnh ngân sách, các khoản lương truy lĩnh; đồng thời ấn định thời hạn 10 ngày sau khi phán quyết có hiệu lực, nếu chậm sẽ chịu phạt 1% mỗi ngày và phạt bổ sung 20% lương tối thiểu brut mỗi ngày. Înalta Curte nêu việc chậm chi trả nhiều khoản có hiệu lực thi hành hơn 10 năm xâm phạm quyền sở hữu của thẩm phán và vi phạm nguyên tắc phân quyền, làm suy yếu tính chính danh của tòa án.
Kháng cáo của Chính phủ và Bộ Tài chính đang do một hội đồng ba thẩm phán của Înalta Curte gồm Maria Violeta Chiriac, Mădălina-Elena Vladu-Crevon và Emilian-Constantin Meiu (thuộc Phòng Tố tụng Hành chính và Thuế) xem xét. Tháng 9, ba thẩm phán này đề nghị Hội đồng Tối cao Thẩm phán (Consiliul Superior al Magistraturii) bảo vệ tính độc lập, cho rằng có sự can thiệp chưa từng có vào hoạt động xét xử.
Înalta Curte hoan nghênh quyết định này, lập luận rằng không tồn tại xung đột pháp lý có tính hiến pháp: Chính phủ không chỉ ra thẩm quyền hiến định nào bị tòa thụ đoạt hay hoạt động nào của Hành pháp bị cản trở, cũng không có tình trạng bế tắc thể chế. Tòa nhấn mạnh một vụ thua kiện không thể trở thành xung đột hiến pháp và Curtea Constituțională không thể là một cấp kháng nghị đối với bản án. Dù thực tế biểu quyết là 6–3, Înalta Curte ghi nhận là “nhất trí”.
Tranh chấp về chi trả truy lĩnh vẫn tiếp tục tại Înalta Curte, nơi dự kiến ra phán quyết chung thẩm vào ngày 8/10. Quy trình hiện ở giai đoạn xét xử theo thủ tục kháng cáo.
Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan đã gửi sesizare lên Curtea Constituțională hồi tháng 7, yêu cầu giải quyết “xung đột juridic de natură constituțională” giữa Chính phủ và Înalta Curte liên quan đến việc trả các khoản lương truy lĩnh. Ông lập luận tòa án đã thay thế quyền của hành pháp và lập pháp trong quản trị ngân sách theo Luật 500/2002 về tài chính công và Bộ luật hành chính, cho rằng quyền lập dự toán, điều chỉnh và phân bổ từ quỹ dự phòng là thẩm quyền độc quyền của hành pháp và lập pháp, và việc buộc phân bổ tiền cho một khu vực làm xáo trộn cân đối ngân sách quốc gia.
Xung đột bùng lên sau khi Înalta Curte kiện Chính phủ vào cuối tháng 3, do liên minh cầm quyền hoãn thanh toán truy lĩnh cho thẩm phán trong năm và chuyển khoản tiền đã dự trù sang gói hỗ trợ xã hội cho người dễ tổn thương do PSD đề xuất. Sesizare lên Curtea Constituțională được gửi trước một tuần so với khi vụ kiện giữa Chính phủ và Înalta Curte bắt đầu tại chính Înalta Curte.
Trước đó, Tòa Phúc thẩm București (Curtea de Apel București) ngày 5/5 đã chấp nhận đơn của Înalta Curte, buộc Chính phủ và Bộ Tài chính (Ministerul Finanțelor) chi trả, kể cả qua điều chỉnh ngân sách, các khoản lương truy lĩnh; đồng thời ấn định thời hạn 10 ngày sau khi phán quyết có hiệu lực, nếu chậm sẽ chịu phạt 1% mỗi ngày và phạt bổ sung 20% lương tối thiểu brut mỗi ngày. Înalta Curte nêu việc chậm chi trả nhiều khoản có hiệu lực thi hành hơn 10 năm xâm phạm quyền sở hữu của thẩm phán và vi phạm nguyên tắc phân quyền, làm suy yếu tính chính danh của tòa án.
Kháng cáo của Chính phủ và Bộ Tài chính đang do một hội đồng ba thẩm phán của Înalta Curte gồm Maria Violeta Chiriac, Mădălina-Elena Vladu-Crevon và Emilian-Constantin Meiu (thuộc Phòng Tố tụng Hành chính và Thuế) xem xét. Tháng 9, ba thẩm phán này đề nghị Hội đồng Tối cao Thẩm phán (Consiliul Superior al Magistraturii) bảo vệ tính độc lập, cho rằng có sự can thiệp chưa từng có vào hoạt động xét xử.