Mỹ, Anh, Úc và Canada từng là “bộ tứ” đích đến chủ đạo của sinh viên quốc tế nhưng đang suy giảm vị thế khi quy định visa chặt hơn và các trung tâm mới trỗi dậy. Dữ liệu gần đây cho thấy Canada giảm 60% người học đến, Mỹ và Úc đều giảm gần 20%, trong khi Anh giữ tương đối ổn định. Trước Covid-19, sinh viên từ Trung Quốc và Ấn Độ chủ yếu chọn bốn nước này, nay nhu cầu chuyển hướng mạnh sang Nhật Bản, Trung Quốc, Malaysia và Ấn Độ theo báo cáo chung của nền tảng Studyportals (Studyportals) và Hội đồng Anh (British Council).

CEO Edwin van Rest của Studyportals nhận định thị trường nhân tài học thuật toàn cầu đang cực kỳ năng động và phức tạp, các điểm đến mới tranh thủ cơ hội để hút nhân tài. Fanta Aw của Hiệp hội Các nhà giáo dục quốc tế (NAFSA - Association of International Educators) bổ sung rằng sinh viên tìm kiếm sự ổn định, cơ hội và chi phí phù hợp, nên xu hướng đang vượt ra khỏi “bộ tứ” truyền thống, tiến tới “top 10”.

Nguyên nhân chính gồm các rào cản visa và nhập cư gia tăng: Úc và Canada áp trần chỉ tiêu sinh viên quốc tế, Anh cấm phần lớn học viên thạc sĩ mang người phụ thuộc, và Mỹ siết xét duyệt visa, kể cả rà soát mạng xã hội. Cùng với đó là học phí và chi phí sinh hoạt tăng ở phương Tây, khiến nhiều người chọn những nơi gần nhà, quen văn hóa và hợp túi tiền hơn. Nhờ vậy, châu Á và khu vực Trung Đông - Bắc Phi không chỉ giữ chân người học trong nước mà còn thu hút thêm sinh viên quốc tế.

Các thị trường tăng tốc gồm Hong Kong với mức trợ cấp nhà nước tới một nửa cho sinh viên không địa phương, đồng thời đầu tư đẩy thứ hạng đại học. Nhiều điểm đến mới nổi khác là Ireland, Hàn Quốc, Malaysia, New Zealand, Singapore, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Việt Nam. Nhiều chính phủ đặt mục tiêu lớn: Ấn Độ hướng tới 500.000 sinh viên quốc tế vào năm 2047, Nhật Bản 400.000 vào năm 2033, còn Hàn Quốc đã chạm mốc 300.000 sớm hơn hai năm.

Tại Đông Nam Á, Indonesia, Philippines và Việt Nam dần trở thành điểm đến thay vì chỉ là đối tác của các trường nước ngoài, theo chuyên gia Melissa Banks của công ty tư vấn The Lygon Group (The Lygon Group) được dẫn bởi hãng tin The PIE News (The PIE News). Ở Trung Đông, UAE, Ả Rập Xê Út và Qatar mở rộng phân hiệu và học bổng; hiện Thổ Nhĩ Kỳ và UAE thu hút nhiều sinh viên quốc tế nhất khu vực, theo báo University World News (University World News).

Châu Âu vẫn cạnh tranh mạnh: khoảng 30% sinh viên Trung Quốc cân nhắc Pháp và gần 20% xem xét Đức vì môi trường chào đón, cơ hội việc làm và học phí gần như miễn phí, theo dữ liệu IDP được Inside Higher Ed (Inside Higher Ed) trích dẫn. Fanta Aw cũng lưu ý nhiều cơ sở mới ở châu Á và Trung Đông do những người từng du học Mỹ trở về xây dựng, góp phần tăng năng lực địa phương.

Quan chức Úc và Canada coi xu hướng đa dạng hóa là cơ hội hợp tác hơn là cạnh tranh: Julian Hill (Úc) và Larissa Bezo của Cục Giáo dục Quốc tế Canada (Canadian Bureau for International Education) đều ủng hộ phối hợp. Phil Honeywood của Hiệp hội Giáo dục Quốc tế Úc (International Education Association of Australia) cho rằng đây là lúc cùng kiến tạo các trung tâm giáo dục mới. Một số diễn biến liên quan: Canada ghi nhận lượng sinh viên quốc tế đến giảm 60% do cải tổ nhập cư; Hàn Quốc vượt 305.000 sinh viên quốc tế với người Việt Nam dẫn đầu; Mỹ chấm dứt gia hạn tự động giấy phép làm việc cho một số diện, có thể ảnh hưởng sinh viên sau tốt nghiệp và thân nhân H‑1B.