Tại Vyšný Komárnik trong lễ kỷ niệm 82 năm chiến dịch Karpatsko-duklianska, Peter Pellegrini tưởng nhớ binh sĩ ngã xuống ở Dukla với niềm tin họ hy sinh để các thế hệ sau không còn chiến tranh. Ông liên hệ thực tại Ukraine, nơi hàng chục nghìn thanh niên hai bên tử vong mỗi tháng, ở độ tuổi như những người đã ngã xuống tại “thung lũng tử thần” ở Dukla.

Pellegrini cho rằng châu Âu đã quá nhanh từ bỏ nỗ lực ngoại giao trong xung đột Ukraine, khi “phương thuốc” chủ đạo hiện chỉ là tăng vũ trang, tiếp tục chiến đấu và hi sinh nhiều hơn. Ông kêu gọi tìm giải pháp hòa bình, coi mưu cầu hòa bình là nghĩa vụ và cũng là điều kiện sinh tồn của châu lục.

Ông cảnh báo những tuần gần đây xuất hiện ngày càng công khai các phát biểu về khả năng xung đột giữa Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Nga, ngôn ngữ ngoại giao trở nên gay gắt, gợi nhớ bầu không khí trước các đại chiến. Theo ông, tăng chi tiêu quân sự và các hành động khiêu khích không làm dịu căng thẳng mà chỉ đẩy leo thang.

Pellegrini nhìn nhận các nước nhỏ dựa vào cơ chế an ninh tập thể là hợp lý, song nhấn mạnh vũ khí phải là lựa chọn cuối cùng, sau khi đã làm mọi cách trên bàn đàm phán. Ông kêu gọi gìn giữ ký ức về những người ngã xuống vì hòa bình, coi đó là lời nhắc về hiểm họa của ý thức hệ thù hận và là cam kết để thảm kịch không tái diễn ở Slovakia và châu Âu.

Bộ trưởng Quốc phòng Robert Kaliňák nêu giá trị của hòa bình qua số phận những người lính trẻ, gọi Dukla là biểu tượng tự do và chiến thắng, đồng thời là nền tảng của lực lượng vũ trang hiện nay ở Slovakia và Cộng hòa Séc. Ông khẳng định Slovakia sẽ dùng mọi khả năng để giữ gìn và bảo vệ hòa bình, nhắc đến đóng góp của binh sĩ nhiều quốc gia và kêu gọi biết ơn, sẵn sàng giúp đỡ người khác.

Chủ tịch Quốc hội Slovakia (Národná rada SR) Richard Raši gắn thông điệp Dukla với tinh thần yêu nước đương đại: yêu nước không phải nói “mọi thứ đều tốt”, mà là nhìn thẳng, gọi tên và sửa chữa vấn đề. Ông đề nghị phân biệt phê phán hiện trạng với việc hạ thấp quốc gia ở bên ngoài, coi một quốc gia tự tin là quốc gia cởi mở hợp tác nhưng biết bảo vệ lợi ích của mình.

Raši nhấn mạnh sự tôn trọng dành cho mọi vùng miền: Dukla không phải ngoại biên trong lịch sử Slovakia, và Slovakia không được “kết thúc” ở nơi dừng lại của đường cao tốc, đầu tư hay sự quan tâm của nhà nước. Theo ông, lòng kính trọng Tổ quốc thể hiện trong ứng xử hàng ngày và nỗ lực để không người dân hay khu vực nào bị cảm thấy là vùng ven.