Thượng viện Nghị viện Cộng hòa Séc (Senát Parlamentu ČR) vừa chủ động phản đối ý tưởng hủy bỏ phí phát thanh - truyền hình dành cho Đài Truyền hình Séc (Česká televize) và Đài Phát thanh Séc (Český rozhlas), điều hiếm khi cơ quan này làm sớm. Tác giả ghi nhận động thái “phòng ngừa” của một cơ quan thường bị xem là chậm rãi.

Nghị quyết kêu gọi chính phủ từ bỏ kế hoạch thay đổi hệ thống thu phí, cho rằng cơ chế hiện nay hoạt động ổn định hơn 30 năm. 33 thượng nghị sĩ trong số 55 người có mặt cho rằng chuyển sang cấp tiền từ ngân sách nhà nước sẽ phơi bày các đài công trước nguy cơ can thiệp chủ quan và áp lực chính trị.

Tác giả dùng lập luận phản chứng: nếu tiêu chí cốt lõi của “độc lập” là nguồn tài chính, thì các tòa án – vốn nhận ngân sách nhà nước – cũng khó có thể được coi là độc lập. Từ đó, sự hoài nghi của một phần nghị sĩ và cả thủ tướng đối với tòa án càng được Thượng viện vô tình củng cố.

Ông nhấn mạnh tính mỉa mai: thẩm phán vẫn khẳng định mình chỉ tuân luật và lương tâm, nhưng nếu coi ngân sách nhà nước là “nguồn tiền làm mất độc lập”, mọi cơ quan lấy tiền từ đó đều bị nghi ngờ. Tác giả còn nhắc tới lập trường của Đảng TOP 09 (TOP 09), được ông diễn giải rằng coi tài trợ nhà nước là đe dọa độc lập của tòa án và truyền thông công.

Chuỗi lập luận được mở rộng sang các thiết chế khác hưởng lương từ ngân sách: Cảnh sát Séc (Česká policie), công tố, Cơ quan Quản lý Tài chính (Finanční správa), Cơ quan vệ sinh dịch tễ (Hygiena), cứu hỏa, quân đội. Nếu giữ logic “ai trả tiền, người đó chi phối”, niềm tin công chúng vào toàn bộ khu vực công sẽ bị phủ định.

Bài viết kết lại bằng dữ kiện so sánh: nếu bãi bỏ phí, Cộng hòa Séc sẽ là quốc gia thứ 18 trong Liên minh châu Âu không thu phí phát thanh - truyền hình. Con số này được dùng để đặt lựa chọn tài chính của truyền thông công vào bối cảnh châu Âu.