Tóm tắt
Tòa Hiến pháp Romania (Curtea Constituțională a României) họp để phân xử xung đột pháp lý mang tính hiến định giữa Chính phủ Romania (Guvernul României) và Tòa Án Tối Cao Romania (Înalta Curte de Casație și Justiție), sau sesizare do Thủ tướng lâm thời Ilie Bolojan nộp. Bối cảnh là ÎCCJ đã obținuit obligarea Guvernului phải phân bổ kinh phí chi trả các khoản lương còn nợ trong hệ thống tư pháp.
Phiên làm việc bắt đầu lúc 10:00. Xung đột khởi nguồn từ vụ kiện do ÎCCJ nộp chống lại Guvernul và Bộ Tài chính Romania (Ministerul Finanțelor), yêu cầu cung cấp đầy đủ các khoản cần thiết để thanh toán quyền lợi tiền lương còn nợ của thẩm phán và các nhóm nhân sự khác, được xác lập bằng titluri executorii và đáo hạn trong năm 2026. Ilie Bolojan ước tính tổng số tiền là 4,8 tỷ lei, còn ÎCCJ yêu cầu cả một đợt điều chỉnh ngân sách và phạt nếu Guvernul không thi hành phán quyết.
Trong sesizare gửi Curtea Constituțională a României, Guvernul susține că tòa án không thể quyết định cách phân bổ nguồn lực ngân sách nhà nước. Theo lập luận này, việc buộc Guvernul cấp đủ tiền theo yêu cầu của ÎCCJ khiến quyền tư pháp thay thế Hành pháp và Nghị viện Romania (Parlamentul României) trong thẩm quyền xây dựng và phê chuẩn ngân sách.
Bản ghi chú do Ban Thư ký Chính phủ Romania (Secretariatul General al Guvernului) chuẩn bị nhấn mạnh rằng cả Hành pháp lẫn Lập pháp không thể bị buộc, qua một phán quyết tư pháp, phải ban hành văn bản quy phạm pháp luật với nội dung định sẵn. Guvernul viện dẫn nguyên tắc phân quyền và cân bằng giữa các quyền lực nhà nước.
ÎCCJ bác bỏ các cáo buộc, nêu rõ mục tiêu là buộc thi hành những phán quyết đã có hiệu lực pháp luật, chứ không phải tiếp quản thẩm quyền ngân sách của Guvernul. Lãnh đạo tòa tối cao cho rằng những phát biểu công khai của Guvernul trong thời gian xét xử gây sức ép lên công lý, và khẳng định tranh luận pháp lý phải diễn ra trước tòa án thay vì qua các tuyên bố sớm.
Quyết định của Curtea Constituțională a României sẽ xác định liệu các bước đi của ÎCCJ có can thiệp vào thẩm quyền hiến định của Guvernul hay không, hoặc ngược lại, Guvernul có nghĩa vụ bảo đảm kinh phí để thi hành các titluri salariale đã có hiệu lực. Curtea cũng có thể chỉ ra lộ trình hợp tác giữa hai bên để chấm dứt xung đột.
Phiên làm việc bắt đầu lúc 10:00. Xung đột khởi nguồn từ vụ kiện do ÎCCJ nộp chống lại Guvernul và Bộ Tài chính Romania (Ministerul Finanțelor), yêu cầu cung cấp đầy đủ các khoản cần thiết để thanh toán quyền lợi tiền lương còn nợ của thẩm phán và các nhóm nhân sự khác, được xác lập bằng titluri executorii và đáo hạn trong năm 2026. Ilie Bolojan ước tính tổng số tiền là 4,8 tỷ lei, còn ÎCCJ yêu cầu cả một đợt điều chỉnh ngân sách và phạt nếu Guvernul không thi hành phán quyết.
Trong sesizare gửi Curtea Constituțională a României, Guvernul susține că tòa án không thể quyết định cách phân bổ nguồn lực ngân sách nhà nước. Theo lập luận này, việc buộc Guvernul cấp đủ tiền theo yêu cầu của ÎCCJ khiến quyền tư pháp thay thế Hành pháp và Nghị viện Romania (Parlamentul României) trong thẩm quyền xây dựng và phê chuẩn ngân sách.
Bản ghi chú do Ban Thư ký Chính phủ Romania (Secretariatul General al Guvernului) chuẩn bị nhấn mạnh rằng cả Hành pháp lẫn Lập pháp không thể bị buộc, qua một phán quyết tư pháp, phải ban hành văn bản quy phạm pháp luật với nội dung định sẵn. Guvernul viện dẫn nguyên tắc phân quyền và cân bằng giữa các quyền lực nhà nước.
ÎCCJ bác bỏ các cáo buộc, nêu rõ mục tiêu là buộc thi hành những phán quyết đã có hiệu lực pháp luật, chứ không phải tiếp quản thẩm quyền ngân sách của Guvernul. Lãnh đạo tòa tối cao cho rằng những phát biểu công khai của Guvernul trong thời gian xét xử gây sức ép lên công lý, và khẳng định tranh luận pháp lý phải diễn ra trước tòa án thay vì qua các tuyên bố sớm.
Quyết định của Curtea Constituțională a României sẽ xác định liệu các bước đi của ÎCCJ có can thiệp vào thẩm quyền hiến định của Guvernul hay không, hoặc ngược lại, Guvernul có nghĩa vụ bảo đảm kinh phí để thi hành các titluri salariale đã có hiệu lực. Curtea cũng có thể chỉ ra lộ trình hợp tác giữa hai bên để chấm dứt xung đột.