Tóm tắt
Sáng 6-11, tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua Hiến pháp đầu tiên (9-11-1946 – 9-11-2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các lãnh đạo dự sự kiện. Ông nhấn mạnh phát triển hôm nay phải gia tăng năng lực cho ngày mai, không đánh đổi môi trường, ổn định và cơ hội của các thế hệ tiếp theo.
Hiến pháp 1946 khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, đoàn kết toàn dân, bảo đảm tự do dân chủ và xây dựng chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt. Các giá trị cốt lõi ấy được kế thừa qua các giai đoạn, thể hiện trong Hiến pháp 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2025, với trọng tâm đề cao quyền con người, quyền công dân và đổi mới tổ chức, hoạt động của Nhà nước. Kỷ niệm 80 năm là dịp phát huy các nền tảng: độc lập dân tộc gắn với quyền làm chủ của Nhân dân; quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân và được thực hiện theo Hiến pháp, pháp luật.
Định hướng lớn được nêu là bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực thi nghiêm; mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm. Thực hiện Kết luận 17 của Bộ Chính trị, cần tổng kết thi hành Hiến pháp 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể; đánh giá cả nội dung đã sửa năm 2025, xác định giá trị kế thừa và vấn đề cần hoàn thiện. Quá trình phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, bảo đảm khoa học, dân chủ, thận trọng, đúng thẩm quyền, đồng thời gắn với việc thực hiện nghiêm Hiến pháp hiện hành, củng cố nền tảng chính trị, pháp lý và quyền làm chủ của Nhân dân.
Yêu cầu tiếp tục phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Nhân dân là chủ thể quyền lực nhà nước, quyền làm chủ phải thể hiện ở tham gia xây dựng chính sách, giám sát công quyền và quyết định các vấn đề theo Hiến pháp, pháp luật. Quốc hội, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân và cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, phải thể hiện trọng trách bằng quyết sách vì lợi ích của Nhân dân và sự phát triển lâu dài của đất nước.
Về thể chế, cần không ngừng nâng cao chất lượng pháp luật và quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp; cụ thể hóa đầy đủ các nguyên tắc hiến định, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và gắn kết giữa các lĩnh vực, tránh “quy định này mở đường, quy định khác tạo rào cản”. Đồng thời tạo điều kiện cho đổi mới, sáng tạo có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro vì lợi ích công, không đặt rào cản bất hợp lý đối với phát triển.
Quốc hội cần nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng, đặt mỗi quyết sách trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia. Các quyết định về ngân sách, đầu tư, sử dụng tài nguyên phải tính hiệu quả, khả năng cân đối nguồn lực và tác động tới các nhóm xã hội; phát triển hôm nay phải tạo thêm năng lực cho tương lai. Việc trình, thẩm tra, thảo luận chính sách phải dựa trên thực tiễn, đánh giá đầy đủ tác động, làm rõ lựa chọn và điều kiện thực hiện; Chính phủ và cơ quan liên quan chịu trách nhiệm, bảo đảm khách quan, có chính kiến, ngăn ngừa lợi ích cục bộ.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, nâng cao chất lượng lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế. Quốc hội sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định các vấn đề khó, việc mới, lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.
Hiến pháp 1946 khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, đoàn kết toàn dân, bảo đảm tự do dân chủ và xây dựng chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt. Các giá trị cốt lõi ấy được kế thừa qua các giai đoạn, thể hiện trong Hiến pháp 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2025, với trọng tâm đề cao quyền con người, quyền công dân và đổi mới tổ chức, hoạt động của Nhà nước. Kỷ niệm 80 năm là dịp phát huy các nền tảng: độc lập dân tộc gắn với quyền làm chủ của Nhân dân; quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân và được thực hiện theo Hiến pháp, pháp luật.
Định hướng lớn được nêu là bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực thi nghiêm; mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm. Thực hiện Kết luận 17 của Bộ Chính trị, cần tổng kết thi hành Hiến pháp 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể; đánh giá cả nội dung đã sửa năm 2025, xác định giá trị kế thừa và vấn đề cần hoàn thiện. Quá trình phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, bảo đảm khoa học, dân chủ, thận trọng, đúng thẩm quyền, đồng thời gắn với việc thực hiện nghiêm Hiến pháp hiện hành, củng cố nền tảng chính trị, pháp lý và quyền làm chủ của Nhân dân.
Yêu cầu tiếp tục phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Nhân dân là chủ thể quyền lực nhà nước, quyền làm chủ phải thể hiện ở tham gia xây dựng chính sách, giám sát công quyền và quyết định các vấn đề theo Hiến pháp, pháp luật. Quốc hội, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân và cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, phải thể hiện trọng trách bằng quyết sách vì lợi ích của Nhân dân và sự phát triển lâu dài của đất nước.
Về thể chế, cần không ngừng nâng cao chất lượng pháp luật và quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp; cụ thể hóa đầy đủ các nguyên tắc hiến định, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và gắn kết giữa các lĩnh vực, tránh “quy định này mở đường, quy định khác tạo rào cản”. Đồng thời tạo điều kiện cho đổi mới, sáng tạo có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro vì lợi ích công, không đặt rào cản bất hợp lý đối với phát triển.
Quốc hội cần nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng, đặt mỗi quyết sách trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia. Các quyết định về ngân sách, đầu tư, sử dụng tài nguyên phải tính hiệu quả, khả năng cân đối nguồn lực và tác động tới các nhóm xã hội; phát triển hôm nay phải tạo thêm năng lực cho tương lai. Việc trình, thẩm tra, thảo luận chính sách phải dựa trên thực tiễn, đánh giá đầy đủ tác động, làm rõ lựa chọn và điều kiện thực hiện; Chính phủ và cơ quan liên quan chịu trách nhiệm, bảo đảm khách quan, có chính kiến, ngăn ngừa lợi ích cục bộ.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, nâng cao chất lượng lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế. Quốc hội sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định các vấn đề khó, việc mới, lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.