Tóm tắt
Kết quả bầu cử giữa kỳ tại Mỹ giúp đảng Dân chủ nắm đa số, thắp thêm hy vọng về làn sóng viện trợ mới cho Ukraine, dù khó kỳ vọng Tổng thống Donald Trump thay đổi chính sách. Từ xa hàng nghìn km, Kiev được xem là bên hưởng lợi rõ rệt của sự dịch chuyển quyền lực ở Washington.
Các trợ lý đảng Dân chủ tại Thượng viện (Senate) và Hạ viện (House of Representatives) khẳng định tăng viện trợ cho Ukraine sẽ là ưu tiên hàng đầu khi Quốc hội (Congress) mới bắt đầu làm việc vào tháng 1/2027. Trở ngại lớn nhất là quyền phủ quyết mà ông Trump vẫn nắm giữ.
Kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào tháng 1/2025, trong bối cảnh đảng Cộng hòa kiểm soát lưỡng viện, Quốc hội chưa thông qua bất kỳ đạo luật viện trợ đáng kể nào cho Ukraine; thậm chí việc giải ngân các gói đã được thông qua trước đó nhiều lần bị trì hoãn hoặc chặn lại. Thượng nghị sĩ Dick Durbin, đồng sáng lập nhóm nghị sĩ ủng hộ Ukraine tại Thượng viện, tuyên bố cần sớm đảo chiều thực trạng này.
Trả lời về kế hoạch đối với hỗ trợ Ukraine, một quan chức Nhà Trắng (White House) cho biết Tổng thống muốn cuộc chiến kết thúc nhanh chóng, cam kết đóng vai trò mang tính xây dựng nhằm chấm dứt xung đột Nga–Ukraine và lạc quan về khả năng đạt một thỏa thuận hòa bình.
Ở vai trò đối lập nhưng chiếm đa số, đảng Dân chủ dự định tận dụng đòn bẩy lập pháp: gài điều khoản viện trợ cho Kiev hoặc tăng trừng phạt Nga vào các dự luật bắt buộc phải thông qua như Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng quốc gia (National Defense Authorization Act) xác định chính sách của Lầu Năm Góc (Pentagon), cũng như các dự luật ngân sách; đồng thời có thể chặn đề cử nhân sự, mở điều trần và sử dụng quyền kiểm soát chi tiêu để gây sức ép với chính quyền. Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ kỳ vọng chiến thắng của đảng Dân chủ sẽ giúp Ukraine nhận thêm hỗ trợ, dù ông cũng ghi nhận sự ủng hộ từ một số nghị sĩ Cộng hòa.
Ông Trump tuyên bố sẵn sàng trở thành “Quý ông Phủ quyết”, tin rằng quyền phủ quyết sẽ buộc đảng Dân chủ đi đến các thỏa thuận lưỡng đảng sau một thời gian đối đầu. Các cuộc đàm phán ba bên do Mỹ dẫn dắt giữa Ukraine và Nga dự kiến nối lại trong tuần tới sau nhiều tháng gián đoạn; chuyên gia Charles Lichfield thuộc Trung tâm Địa kinh tế (Geoeconomics Center) của Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) nhận định nếu viện trợ gia tăng, sức ép lên Nga sẽ lớn hơn.
Trong khi chờ đợi ít nhất đến tháng 1/2027 để thấy rõ chuyển biến tại Washington, tình hình Ukraine vẫn xấu đi vì hạ tầng năng lượng bị tàn phá và mùa đông khắc nghiệt đang đến gần. Theo ông Lichfield, Ukraine có thể vượt qua mùa đông này nhưng hoàn cảnh hiện tại “rất tệ”.
Các trợ lý đảng Dân chủ tại Thượng viện (Senate) và Hạ viện (House of Representatives) khẳng định tăng viện trợ cho Ukraine sẽ là ưu tiên hàng đầu khi Quốc hội (Congress) mới bắt đầu làm việc vào tháng 1/2027. Trở ngại lớn nhất là quyền phủ quyết mà ông Trump vẫn nắm giữ.
Kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào tháng 1/2025, trong bối cảnh đảng Cộng hòa kiểm soát lưỡng viện, Quốc hội chưa thông qua bất kỳ đạo luật viện trợ đáng kể nào cho Ukraine; thậm chí việc giải ngân các gói đã được thông qua trước đó nhiều lần bị trì hoãn hoặc chặn lại. Thượng nghị sĩ Dick Durbin, đồng sáng lập nhóm nghị sĩ ủng hộ Ukraine tại Thượng viện, tuyên bố cần sớm đảo chiều thực trạng này.
Trả lời về kế hoạch đối với hỗ trợ Ukraine, một quan chức Nhà Trắng (White House) cho biết Tổng thống muốn cuộc chiến kết thúc nhanh chóng, cam kết đóng vai trò mang tính xây dựng nhằm chấm dứt xung đột Nga–Ukraine và lạc quan về khả năng đạt một thỏa thuận hòa bình.
Ở vai trò đối lập nhưng chiếm đa số, đảng Dân chủ dự định tận dụng đòn bẩy lập pháp: gài điều khoản viện trợ cho Kiev hoặc tăng trừng phạt Nga vào các dự luật bắt buộc phải thông qua như Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng quốc gia (National Defense Authorization Act) xác định chính sách của Lầu Năm Góc (Pentagon), cũng như các dự luật ngân sách; đồng thời có thể chặn đề cử nhân sự, mở điều trần và sử dụng quyền kiểm soát chi tiêu để gây sức ép với chính quyền. Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ kỳ vọng chiến thắng của đảng Dân chủ sẽ giúp Ukraine nhận thêm hỗ trợ, dù ông cũng ghi nhận sự ủng hộ từ một số nghị sĩ Cộng hòa.
Ông Trump tuyên bố sẵn sàng trở thành “Quý ông Phủ quyết”, tin rằng quyền phủ quyết sẽ buộc đảng Dân chủ đi đến các thỏa thuận lưỡng đảng sau một thời gian đối đầu. Các cuộc đàm phán ba bên do Mỹ dẫn dắt giữa Ukraine và Nga dự kiến nối lại trong tuần tới sau nhiều tháng gián đoạn; chuyên gia Charles Lichfield thuộc Trung tâm Địa kinh tế (Geoeconomics Center) của Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) nhận định nếu viện trợ gia tăng, sức ép lên Nga sẽ lớn hơn.
Trong khi chờ đợi ít nhất đến tháng 1/2027 để thấy rõ chuyển biến tại Washington, tình hình Ukraine vẫn xấu đi vì hạ tầng năng lượng bị tàn phá và mùa đông khắc nghiệt đang đến gần. Theo ông Lichfield, Ukraine có thể vượt qua mùa đông này nhưng hoàn cảnh hiện tại “rất tệ”.