Thủ hiến Bắc Ireland Michelle O'Neill gọi đây là “khoảnh khắc đổi thay mang tính thời đại”, cho rằng thời của Westminster đã hết với người dân nơi đây cũng như ở Scotland và Wales. Kết quả bầu cử tại Scotland và Wales củng cố dự cảm ấy, đặt câu hỏi liệu Vương quốc Liên hiệp có đứng trước nguy cơ tan rã sau hơn 100 năm tồn tại.

Đảng Labour (Labour Party) của Thủ tướng Keir Starmer chịu thất bại nặng nề, trong khi Đảng Bảo thủ (Conservative Party) không tận dụng được. Các lực lượng ở hai đầu phổ chính trị tăng phiếu; tại bầu cử địa phương ở Anh, Đảng Cải cách Vương quốc Liên hiệp (Reform UK) của Nigel Farage bứt lên, còn tại Scotland và Wales, các đảng cánh tả đòi độc lập trở thành lực lượng mạnh nhất. Điều này đồng nghĩa Scotland, Wales và Bắc Ireland do những đảng ủng hộ độc lập điều hành.

Vấn đề độc lập không phải chủ đề trung tâm của chiến dịch; cử tri chủ yếu phản ứng với kinh tế, di cư, an ninh, giáo dục, y tế và muốn gửi thông điệp cảnh cáo tới Starmer và Labour. Dù vậy, cảnh cáo này có thể đẩy Liên hiệp lên “thang cuốn” hướng tới chia rẽ, như Tạp chí Bloomberg (Bloomberg) mô tả. Không phải vì các đảng độc lập, mà do kết quả ở Anh giúp Reform UK tạo sức ép, khi Farage công khai muốn làm thủ tướng; Starmer đối mặt lời kêu gọi từ chức từ chính nghị sĩ Labour nhưng chưa chấp nhận.

Farage chỉ có thể giành quyền sau ba năm nữa, khi bầu cử Hạ viện Vương quốc Anh (House of Commons) dự kiến vào mùa hè 2029; nếu thành công, ông sẽ là thủ tướng đầu tiên ngoài Labour và Tories kể từ 1922. Ông gọi đây là “bước ngoặt lịch sử” và tuyên bố đã thắng khoảng một phần ba số ghế mở. Song các chính quyền dân tộc ở Bắc Ireland, Scotland và Wales có viễn kiến trái ngược; nếu Reform UK dẫn đầu thăm dò và khả năng Farage vào số 10 Downing Street tăng, ủng hộ cho chủ nghĩa dân tộc và kịch bản ly khai có thể phình to. Scotland và Bắc Ireland từng bỏ phiếu chống Brexit; với biểu tượng Brexit nắm quyền, độc lập có thể trông như không thể cản nổi, theo Bloomberg.

Tại Bắc Ireland, bầu cử kế tiếp là năm 2027; từ 2022, Đảng Sinn Féin (Sinn Féin) là lực lượng mạnh nhất và đảng của Thủ hiến Michelle O'Neill từng là cánh chính trị của Quân Cộng hòa Ireland (Irish Republican Army - IRA) nay đã giải thể. Sinn Féin theo đuổi thống nhất với Cộng hòa Ireland; làn sóng ủng hộ Farage có thể khiến trưng cầu dân ý về thống nhất trở nên khả dĩ hơn.

Ở Scotland, Đảng Dân tộc Scotland (Scottish National Party - SNP) cầm quyền liên tục từ 2007, vừa giữ được vị trí dẫn đầu nhưng sụt mạnh từ hơn 40% xuống 27,2%. Reform UK về nhì, vượt Labour, đảng Xanh và Tories. SNP ở phía trái quang phổ, đối lập Reform UK; lãnh đạo John Swinney nhân thắng lợi để nhấn mạnh nhu cầu độc lập, cảnh báo Anh có thể sớm có một thủ tướng thù địch với nhóm thiểu số, ủng hộ tư nhân hóa Dịch vụ Y tế Quốc gia (National Health Service - NHS) và xóa bỏ Nghị viện Scotland. Ông kêu gọi “miễn dịch Farage” cho Nghị viện và giành quyền tự quyết hiến định trước 2029.

Wales có kết quả tương tự: Đảng của Wales (Plaid Cymru) dẫn đầu với hơn 35%, Reform UK đứng thứ hai với 29%, còn Labour mất phiếu cả sang phải lẫn trái. Lần đầu tiên, ba trong bốn xứ của Liên hiệp do các đảng độc lập điều hành, một cục diện có thể giáng đòn chí mạng vào liên minh hàng thế kỷ. Các đảng độc lập có thể hưởng lợi như đối trọng cánh tả trước Reform UK, trong khi Labour và Tories rạn vỡ; cựu bộ trưởng George Foulkes cảnh báo nước Anh đang “mộng du” tới hồi kết của Liên hiệp, một khi đã khởi động sẽ khó dừng. Toàn cảnh ấy khắc họa thời khắc đổi thay mang tính thời đại ở Vương quốc Liên hiệp.