Tóm tắt
Người Đan Mạch kỳ vọng một thỏa thuận “bền vững” với Mỹ về Greenland nhưng vẫn dè dặt do thiếu chi tiết. Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ có quyền kiểm soát vĩnh viễn an ninh Greenland, ngăn mọi đối thủ đặt căn cứ, triển khai lực lượng hay đầu tư nhạy cảm nếu không có chấp thuận bằng văn bản từ Washington. Một số ý kiến như Benny Madsen cho rằng sự hiện diện phòng vệ của Mỹ tại Greenland là có thể chấp nhận, song vẫn muốn thấy nội dung cụ thể.
Từ nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng nêu ý tưởng mua Greenland rồi khơi lại sau khi tái đắc cử, kèm những động thái cứng rắn như đe dọa quân sự và áp thuế, làm căng thẳng quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Dù cuối tháng 1 ông hạ giọng, ý định với hòn đảo vẫn không thay đổi, khiến công chúng Đan Mạch giữ thái độ thận trọng. Một số ý kiến như luật sư Kathrine Rasmussen muốn xem kỹ thỏa thuận để sớm khép lại tranh cãi và tiến lên.
Các quan điểm trong xã hội khá đa dạng: Steffen Nielsen kỳ vọng thỏa thuận giúp tình hình yên ổn, tập trung xử lý bất đồng; Jakob Pedersen phản đối vì cho rằng giá trị và quan điểm của Đan Mạch không tương đồng với ông Trump; Soren mong một văn kiện rõ ràng, lâu dài nhưng sẵn sàng cho khả năng phải điều chỉnh từng bước.
Chính phủ thể hiện ủng hộ thận trọng. Thủ tướng Mette Frederiksen nhận định thỏa thuận giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ nhằm tăng cường an ninh trên đảo là điều tốt cho NATO và châu Âu, dự kiến ký bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sắp tới tại Mỹ. Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen kỳ vọng văn kiện ràng buộc sẽ thay thế giai đoạn bất ổn kéo dài và tôn trọng “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.
Greenland giữ vị trí chiến lược giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu. Hòn đảo có khoảng 57.000 dân, diện tích 2,16 triệu km2, giàu tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là đất hiếm quan trọng cho các công nghệ then chốt.
Mỹ và Đan Mạch đã có hiệp ước phòng thủ từ năm 1951, cập nhật năm 2004, cho phép Washington gần như đầy đủ quyền sử dụng không phận và đặt căn cứ tại Greenland. Từ đó hình thành căn cứ không quân Thule, nay là căn cứ vũ trụ Pituffik ở phía bắc đảo.
Theo nhà nghiên cứu Marc Jacobsen của Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, thỏa thuận có thể mang lại lợi ích cho cả ba bên. Ông nhận định ông Trump đạt mục tiêu thể hiện năng lực đàm phán, Greenland có cơ hội nhận thêm hỗ trợ kinh tế gắn với việc Mỹ mở rộng hiện diện quân sự, còn Copenhagen chứng tỏ mình là đối tác tốt với Washington và Nuuk.
Từ nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng nêu ý tưởng mua Greenland rồi khơi lại sau khi tái đắc cử, kèm những động thái cứng rắn như đe dọa quân sự và áp thuế, làm căng thẳng quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Dù cuối tháng 1 ông hạ giọng, ý định với hòn đảo vẫn không thay đổi, khiến công chúng Đan Mạch giữ thái độ thận trọng. Một số ý kiến như luật sư Kathrine Rasmussen muốn xem kỹ thỏa thuận để sớm khép lại tranh cãi và tiến lên.
Các quan điểm trong xã hội khá đa dạng: Steffen Nielsen kỳ vọng thỏa thuận giúp tình hình yên ổn, tập trung xử lý bất đồng; Jakob Pedersen phản đối vì cho rằng giá trị và quan điểm của Đan Mạch không tương đồng với ông Trump; Soren mong một văn kiện rõ ràng, lâu dài nhưng sẵn sàng cho khả năng phải điều chỉnh từng bước.
Chính phủ thể hiện ủng hộ thận trọng. Thủ tướng Mette Frederiksen nhận định thỏa thuận giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ nhằm tăng cường an ninh trên đảo là điều tốt cho NATO và châu Âu, dự kiến ký bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sắp tới tại Mỹ. Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen kỳ vọng văn kiện ràng buộc sẽ thay thế giai đoạn bất ổn kéo dài và tôn trọng “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.
Greenland giữ vị trí chiến lược giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu. Hòn đảo có khoảng 57.000 dân, diện tích 2,16 triệu km2, giàu tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là đất hiếm quan trọng cho các công nghệ then chốt.
Mỹ và Đan Mạch đã có hiệp ước phòng thủ từ năm 1951, cập nhật năm 2004, cho phép Washington gần như đầy đủ quyền sử dụng không phận và đặt căn cứ tại Greenland. Từ đó hình thành căn cứ không quân Thule, nay là căn cứ vũ trụ Pituffik ở phía bắc đảo.
Theo nhà nghiên cứu Marc Jacobsen của Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, thỏa thuận có thể mang lại lợi ích cho cả ba bên. Ông nhận định ông Trump đạt mục tiêu thể hiện năng lực đàm phán, Greenland có cơ hội nhận thêm hỗ trợ kinh tế gắn với việc Mỹ mở rộng hiện diện quân sự, còn Copenhagen chứng tỏ mình là đối tác tốt với Washington và Nuuk.
