Petr Pavel nộp đơn kiện thẩm quyền lên Tòa Hiến pháp (Ústavní soud) sau khi Chính phủ Cộng hòa Séc (Vláda České republiky) quyết định cử Andrej Babiš, Jaromír Zůna và Petr Macinka dự thượng đỉnh NATO ngày 7–8/7 tại Thổ Nhĩ Kỳ mà không có tổng thống. Ông yêu cầu tòa xác định ai quyết định việc tổng thống dự hội nghị, buộc chính phủ không gây cản trở hành chính và phải phối hợp đầy đủ. Ústavní soud có 14 ngày để ra quyết định.

Các chuyên gia cho rằng có thể kịp xét trước hội nghị nếu đáp ứng ba điều kiện then chốt: chọn nhanh thẩm phán báo cáo (soudce zpravodaj), ưu tiên xử lý hồ sơ và tốc độ phản hồi của chính phủ. Plénum 15 thẩm phán sẽ ấn định thời hạn cho các bên; thông lệ là 10–15 ngày, nhưng có thể rút ngắn trong trường hợp đặc biệt.

Thủ tục tiếp theo dự kiến gồm việc Ústavní soud chỉ định zpravodaj, gửi yêu cầu giải trình và quyết định có ưu tiên vụ việc hay không. Về lập luận, phía tổng thống dựa vào Điều 63 Hiến pháp về quyền đại diện đối ngoại, bao gồm các sự kiện đa phương như NATO và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, cùng tập quán hiến định rằng nếu đủ sức khỏe, tổng thống thường dẫn đầu đoàn dự NATO.

Phía Vláda České republiky cho rằng tổng thống chỉ nên dự khi chính phủ muốn, viện dẫn tính chất đặc biệt của thượng đỉnh sắp tới. Andrej Babiš phủ nhận cản trở các chuyến công du, dẫn số liệu 61 chuyến đi của tổng thống và việc vừa đề cử ông dẫn đoàn dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Theo Andrea Procházková (Đại học Karlova – Univerzita Karlova), động thái sau có thể phản tác dụng, gợi ý sự chọn lựa tùy tiện đối với NATO.

Nếu Ústavní soud kịp ra phán quyết, kỳ vọng cả hai bên sẽ tôn trọng; Petr Pavel cam kết như vậy, còn phản ứng của Babiš khó đoán do tiền lệ ông công khai hoài nghi phán quyết tòa trong vụ miễn trừ truy tố. Jan Kysela nhấn mạnh nghĩa vụ tuân thủ quyết định của tòa, đồng thời lưu ý Ústavní soud thiếu công cụ chế tài, nên cử tri sẽ là người phán xét cuối cùng.

Trong trường hợp tòa không kịp quyết trước hội nghị, phán quyết sau đó vẫn đặt ra tiền lệ cho các tranh chấp tương lai về đối ngoại giữa tổng thống và chính phủ. Ở cấp độ này, tranh chấp thẩm quyền hiếm gặp; tiền lệ đáng kể là vụ giữa Miloš Zeman (khi còn là thủ tướng) và Václav Havel liên quan việc bổ nhiệm lãnh đạo Ngân hàng Quốc gia Séc (Česká národní banka). Kysela đánh giá nguyên cớ hiện tại mang tính nhỏ nhặt nhưng đã trở thành chủ đề lớn.

Babiš và Macinka phản đối việc đưa mâu thuẫn chính trị ra tòa, song Kysela ủng hộ xét xử để tránh việc “bên thụ động luôn thắng”. Ông cho rằng tranh chấp đầu năm về việc không bổ nhiệm Filip Turek làm bộ trưởng là dịp phù hợp cho một đơn kiện thẩm quyền nhằm làm rõ quy tắc; việc thiếu phân xử đã khiến xã hội bị chia rẽ và vấn đề treo lơ lửng.