Truyền thông nhà nước Triều Tiên chỉ lên án Mỹ và Israel gây “chiến tranh xâm lược” với Iran, nhưng tránh nhắc cái chết của Ayatollah Ali Khamenei và nhiều lãnh đạo Iran, để không phá vỡ hình ảnh lãnh tụ bất khả xâm phạm. Khi chiến dịch quân sự Mỹ–Israel tiếp diễn, Kim Jong Un và ê kíp an ninh mổ xẻ từng động thái, ghi nhận khả năng Trump chuyển nhanh từ ngoại giao sang vũ lực. Trump dự kiến trở lại châu Á dự hội nghị với Tập Cận Bình trong tháng này; Chad O’Carroll, nhà sáng lập và CEO Nhóm Rủi ro Triều Tiên (Korea Risk Group), đơn vị theo dõi Triều Tiên và xuất bản Tin tức Triều Tiên (NK News), nhận định Kim có lợi khi sớm tiếp xúc, dù chỉ mang tính biểu tượng, để quản trị tính khó lường của Trump.

Vụ biệt kích Mỹ bắt giữ Nicolás Maduro hai tháng trước là lời nhắc mạnh; Bình Nhưỡng phản ứng nhanh bằng một vụ phóng tên lửa. Tuần này, Kim thị sát thử tên lửa hành trình từ khu trục hạm mới Choe Hyon, chưa rõ liên quan tới chiến sự Iran. Khác năm 2003 khi Mỹ đánh Iraq và Kim Jong Il lánh mặt, Kim Jong Un vẫn xuất hiện công khai. Bộ Tư lệnh Cảnh vệ (Guard Command) và các cơ quan an ninh nội bộ đang giải phẫu chiến dịch Iran để bảo đảm kịch bản như Khamenei không lặp lại.

Hệ thống bảo vệ lãnh đạo nhiều tầng của Triều Tiên được trau chuốt qua thập kỷ: vòng người bảo vệ áp sát, vali chống đạn bật thành khiên, đoàn xe nghi binh, đổi lịch đột ngột và các vòng bảo vệ chồng lớp. Dưới lòng Bình Nhưỡng và dãy núi là mạng hầm ngầm cùng sở chỉ huy dự phòng, bảo đảm an toàn và tính liên tục lãnh đạo khi khủng hoảng.

Vị thế tự tin của Kim còn đến từ răn đe hạt nhân: Triều Tiên bị cho là sở hữu hàng chục đầu đạn, tuyên luật hóa quyền tấn công hạt nhân phủ đầu và tuyên bố trạng thái hạt nhân “không thể đảo ngược”; tên lửa được nói có thể vươn tới lục địa Mỹ, dù chưa thử nghiệm đầy đủ. Pháo binh vẫn chĩa vào Seoul. O’Carroll lưu ý khả năng gắn đầu đạn hạt nhân chiến thuật hoặc chiến lược lên tên lửa làm thay đổi bài toán rủi ro của đối phương, song răn đe không đồng nghĩa miễn nhiễm trước tình báo hiện đại có thể xuyên thấu, truy sát lãnh đạo, gây nhiễu liên lạc và chế áp phòng thủ rất nhanh.

Ký ức Hà Nội còn nóng: năm 2019, Kim đi tàu bọc thép tới Việt Nam với kỳ vọng thỏa thuận thứ hai với Trump, chương trình tuyên truyền trong nước đã bày sẵn bữa trưa, nhưng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán, để Kim ra về tay trắng. Thời báo New York (The New York Times) sau đó đưa tin Biệt kích Hải quân Mỹ (US Navy SEALs) từng âm thầm cài thiết bị nghe lén trong Triều Tiên trước thượng đỉnh, nhiệm vụ trục trặc gây thương vong dân sự; chính phủ Mỹ chưa xác nhận và CNN chưa thể tự xác minh. Bài học rút ra: ngoại giao không đình chỉ hoạt động tình báo; Iran cũng trải qua mô thức tương tự khi đối thoại song hành với áp lực quân sự, rồi hỏa lực áp đảo ập đến.

Sau Hà Nội, Kim điều chỉnh: tiếp xúc với Washington phai nhạt, thử vũ khí nối lại và tăng tốc dưới thời Joe Biden. Bình Nhưỡng xoay trục sang Moskva, Kim hai lần gặp Vladimir Putin, củng cố “quan hệ đối tác chiến lược” mang tính vụ lợi; Triều Tiên cung cấp đạn pháo, rocket và triển khai hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ chiến dịch của Nga, đổi lại, theo giới phân tích, là lương thực, nhiên liệu, có thể cả công nghệ quân sự nhạy cảm và dữ liệu chiến trường giúp hoàn thiện vũ khí. Tuy vậy, Iran cho thấy cả Bắc Kinh lẫn Moskva đều không can thiệp quân sự, phơi bày giới hạn của các liên minh.

Tương quan ấy có thể khiến Kim cân nhắc tái can dự với Trump, người từng có mối tương tác cá nhân hiếm có: dạo vườn riêng ở Singapore năm 2018, trao “những bức thư” nồng nhiệt, và Trump bước qua ranh giới DMZ năm 2019. Tuy nhiên, Triều Tiên vắng bóng trong Thông điệp Liên bang gần đây của Trump, tạo thêm bất định. Tại Đại hội lần thứ Chín của Đảng Lao động Triều Tiên (Workers’ Party Congress) cuối tháng 2, Kim để ngỏ hẹp cánh cửa đối thoại, với điều kiện Mỹ chấm dứt “chính sách thù địch” và tôn trọng quy chế hạt nhân ghi trong hiến pháp; Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết Nhà Trắng khẳng định sẵn sàng đối thoại vô điều kiện. Câu hỏi còn lại với Kim: gọi cho Trump hay tiếp tục im lặng.