Ông Donald Trump nói Washington sẽ yêu cầu Iran bồi thường sau khi Tehran đòi hoàn trả thiệt hại do Mỹ và Israel gây ra trong xung đột kéo dài nhiều tháng; ông cho rằng Iran trước đây chưa từng nêu vấn đề này trong các cuộc tiếp xúc. Tuyên bố được đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social (Truth Social) ngày 10/8.

Ông nhấn mạnh yêu cầu Iran bồi thường cho các nạn nhân bị sát hại hoặc bị thương nặng bởi các vụ đánh bom ven đường và trong nhiều cuộc xung đột, bao gồm gia đình những người thiệt mạng trên tàu USS Cole và “hàng nghìn” người khác ngã xuống trong chiến đấu. Ông còn nêu gia đình những người biểu tình thiệt mạng tại Iran trong 50 năm qua và con số “52.000 người thiệt mạng trong 5 tháng gần đây”, đồng thời chỉ thị các đại diện phải đưa yêu cầu bồi thường vào mọi đàm phán tương lai với Tehran.

Ông Trump đồng thời quy Iran phải chịu trách nhiệm về những tổn thất và thương vong đối với người dân tại Liban, Syria, Yemen và Gaza.

Trước đó ngày 8/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Mỹ phải bồi thường cho Iran vì các vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad thì eo biển Hormuz mới có thể được mở lại. Ông cho biết Iran và Oman đang tiến gần một nghị định thư mới về cơ chế quản lý và lưu thông qua eo biển, song quyết định mở lại còn phụ thuộc một số điều kiện khác, trong đó có việc Mỹ bồi thường cho Iran theo Bản ghi nhớ được ký từ xa ngày 17/6 bởi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Phó Giáo sư Quan hệ Quốc tế Abdulla Banndar Al-Etaibi tại Đại học Qatar (Qatar University) nhận định các nước vùng Vịnh lo ngại trước yêu cầu bồi thường gắn với việc mở lại eo biển Hormuz. Trao đổi với kênh Al Jazeera (Al Jazeera) ngày 8/8, ông cho rằng Iran coi đàm phán với Oman về hoạt động hàng hải ở Hormuz là một phần của thương lượng thời chiến với Mỹ, và hai tiến trình này thực chất là một.

Ông Al-Etaibi đặt câu hỏi về “cái giá” để mở lại eo biển, liệu có bao gồm việc Mỹ giải phóng thêm tài sản bị phong tỏa của Iran để đổi lấy tự do hàng hải. Theo ông, yêu sách bồi thường đã trở thành quân bài mặc cả của Iran, có nguy cơ kéo các cuộc thương lượng vào vòng lặp không hồi kết và làm xói mòn nguyên tắc tự do hàng hải.

Ông đề xuất Mỹ và Iran nối lại đàm phán trực tiếp, song song với tiến trình Iran–Oman, nhằm tìm giải pháp dung hòa cho vấn đề tài sản bị phong tỏa và eo biển Hormuz để tạo đà tiến triển. Việc Mỹ đưa yêu cầu Iran bồi thường vào bàn đàm phán ở thời điểm này có thể khiến tiến trình vốn khó khăn càng thêm phức tạp.