Từ hình ảnh “thợ săn kiên nhẫn”, Tập Cận Bình được mô tả đã chờ đợi để cả Vladimir Putin và Donald Trump lần lượt tìm đến Bắc Kinh chỉ trong vài tuần. Sức hút đồng thời với Washington và Moskva cho thấy trọng lượng địa chính trị đang dịch chuyển. Trung Quốc không còn phản ứng với trật tự cũ mà đang âm thầm tái định hình nó.

Chuyến thăm của Putin mang dáng dấp lệ thuộc khoác áo đối tác: Nga cần bán năng lượng, sống sót qua trừng phạt và mua ô che ngoại giao. Điện Kremlin (Kremlin) cần Trung Quốc hơn chiều ngược lại; sau chiến tranh Ukraine, kinh tế Nga xoay trục sang Đông, bán khí, dầu, nguyên liệu cho Trung Quốc với giá chiết khấu. Đường ống Sức mạnh Siberia 2 (Power of Siberia 2) thể hiện rõ thế bất cân xứng: Nga nóng lòng, Trung Quốc không vội. Tương tự Tây Ban Nha thời Habsburg phụ thuộc giới ngân hàng Genoa, sự độc lập chiến lược của Nga bị thu hẹp trong hành lang do Bắc Kinh vạch ra.

Hệ quả ở Nam Á rất rõ: Ấn Độ, vốn duy trì quan hệ với Nga để cân bằng Trung Quốc và phương Tây, nay đối mặt một Moskva ngày càng qua lăng kính Bắc Kinh. Mỗi thương vụ vũ khí, hợp đồng năng lượng hay tín hiệu ngoại giao từ Nga đều mang bóng Trung Quốc, khiến New Delhi bất an dù ít nói ra.

Chuyến thăm của Trump phơi bày sự lúng túng ngoại giao của Mỹ. Ông tới Bắc Kinh cùng các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu, tạo hình ảnh mang tính cầu cạnh, trong khi Tập tiếp đón với tư thế đã định trước luật chơi và nhắc đến bẫy Thucydides (Thucydides trap) như một thực tế đã an bài. Thượng đỉnh không có tuyên bố chung; hai bên ra thông cáo riêng, và Trump chỉ gọi cuộc gặp là “tốt”, khác hẳn giọng điệu thường thắng lợi.

Ở các hồ sơ thương mại, Đài Loan, công nghệ và kiểm soát đất hiếm, Trung Quốc không còn âm thầm chịu đựng mà đáp trả có hệ thống. Hạn chế xuất khẩu các nguyên tố đất hiếm quan trọng từ năm 2025, tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng quốc phòng Mỹ, cho thấy Bắc Kinh tự tin vào khả năng áp đặt chi phí với đối phương.

Nước cờ quan trọng nhất của Tập là khung “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng”, nhằm buộc Washington thừa nhận thực tế G-2: trật tự quốc tế cần có sự đồng thuận của Trung Quốc. Từ Trung Đông, Ukraine tới eo biển Đài Loan, không khủng hoảng nào có thể xử lý nếu thiếu sự hợp tác của Bắc Kinh. Hồ sơ Iran và việc Mỹ không thể mở Eo biển Hormuz bằng sức ép quân sự hay ngoại giao được xem như bằng chứng khoảng cách giữa tầm với và lực nắm.

Đằng sau hai chuyến thăm là chiến lược dài hạn xây dựng tính không thể thiếu của Bắc Kinh trong thị trường năng lượng, chuỗi cung ứng, xử lý khủng hoảng và tham vọng hạ tầng của Phương Nam toàn cầu. Trung Quốc tạo vị thế ấy qua Sáng kiến Vành đai và Con đường (Belt and Road), ưu thế đất hiếm, kiến trúc thương mại và tư duy dài hạn. Như Henry Kissinger từng nhận xét, cường quốc không cần tuyên bố thống trị; họ ra quyết định khiến kẻ khác buộc phải theo. Khi đối thủ chính và đối tác quan trọng nhất cùng tìm đến thủ đô, ưu thế cấu trúc đã tự nói lên tất cả: không cần tuyên bố chung, chính các cuộc gặp là thông điệp. Thế giới không trở nên Trung Quốc về văn hóa hay ý thức hệ, nhưng sở thích của Bắc Kinh ngày càng nặng ký, buộc Washington và Moskva phải tính đến.