Ông Kem Sokha, cựu lãnh đạo đối lập Campuchia, được ân xá hoàng gia khỏi án 27 năm về tội phản quốc. Sắc lệnh ân xá do ông Hun Sen, hiện là quyền nguyên thủ quốc gia, ký thay mặt Vua Norodom Sihamoni.

Ông Sokha, nguyên lãnh đạo Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (Cambodian National Rescue Party, CNRP), bị bắt năm 2017 sau khi xuất hiện video nói ông nhận hỗ trợ từ các nhóm ủng hộ dân chủ ở Mỹ. Kể từ khi bị kết án năm 2023, ông bị quản thúc tại gia. Các cáo buộc bị nhiều tổ chức nhân quyền chỉ trích là mang động cơ chính trị.

Hun Sen thông báo trên Facebook về quyết định “ân xá”, còn Thủ tướng Hun Manet gọi đây là “một bước nữa để củng cố đoàn kết quốc gia”. Quyết định được đưa ra sau khi kháng cáo bị bác tháng trước, nhưng không hủy lệnh cấm ông Sokha rời Campuchia trong 5 năm.

Bà Elaine Pearson, Giám đốc châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), nhận định việc ân xá chỉ phần nào đảo ngược bất công nghiêm trọng, trong khi ông Sokha vẫn bị cấm tham gia chính trị hoặc xuất cảnh. Bà nói các chính trị gia và đảng đối lập còn lại vẫn đối mặt nguy cơ bắt giữ tùy tiện và hạn chế vô căn cứ, kêu gọi chính phủ bảo đảm quyền chính trị.

CNRP suýt tạo bất ngờ trong bầu cử 2013 trước Đảng Nhân dân Campuchia (Cambodian People's Party, CPP) giữa cáo buộc gian lận phiếu và đe dọa cử tri. Khi bầu cử sau đó đến gần, CNRP trở thành thách thức đáng kể nhất đối với quyền lực của Hun Sen. Ông Sokha bị bắt năm 2017, chưa đầy một năm trước cuộc bỏ phiếu; sau đó CNRP bị cấm tranh cử, khiến Campuchia trên thực tế trở thành nhà nước đơn đảng.

Việc bắt giữ trùng với chiến dịch trấn áp giới chỉ trích. Cùng ngày, báo Cambodia Daily (Cambodia Daily) phát hành số cuối cùng khi bị buộc đóng cửa trong đợt siết chặt truyền thông độc lập, với trang nhất “Descent Into Outright Dictatorship” kèm ảnh ông Sokha bị còng tay. Năm 2018, con gái ông, bà Kem Monovithya, nói với Đài BBC (BBC) rằng hy vọng phóng thích chỉ có nếu việc giam giữ trở thành gánh nặng thực sự với Hun Sen. Khi đó, Đại sứ quán Mỹ (U.S. Embassy) cho rằng vụ án dựa trên “âm mưu bịa đặt” và bản án là “sai lầm công lý”. Hun Sen, người nắm quyền gần bốn thập kỷ, rời ghế thủ tướng năm 2023 để chuyển giao cho con trai Hun Manet, nhưng vẫn có ảnh hưởng lớn và làm quyền nguyên thủ quốc gia trong lúc Vua Norodom Sihamoni chữa bệnh ở nước ngoài.