Một luật mới về “Thúc đẩy đoàn kết và tiến bộ dân tộc” dự kiến được thông qua tại Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (National People's Congress) nhằm hợp thức hóa và tăng tốc quá trình đồng hóa các nhóm thiểu số. Văn bản hạ vị thế các ngôn ngữ thiểu số so với tiếng Phổ thông, cấm mọi hành vi bị coi là gây tổn hại đến “đoàn kết dân tộc”, khuyến khích hôn nhân khác sắc tộc bằng cách cấm can thiệp, và yêu cầu phụ huynh “giáo dục, dẫn dắt trẻ vị thành niên yêu Đảng Cộng sản Trung Quốc (Chinese Communist Party)”. Tư tưởng “Trung Quốc hóa tôn giáo” do ông Tập Cận Bình thúc đẩy được củng cố rõ trong luật này.

Theo Aaron Glasserman thuộc Đại học Pennsylvania (University of Pennsylvania), chính quyền đang nâng các chính sách trước đây lên tầm “luật cơ bản”, khẳng định tính đúng đắn của việc thúc đẩy tiếng Phổ thông và hạn chế biểu đạt bản sắc, tôn giáo của thiểu số. Trung Quốc có 55 dân tộc thiểu số được công nhận, nhưng trọng tâm kiểm soát luôn dồn vào Tân Cương và Tây Tạng. Cách tiếp cận dài hạn là răn đe nghiêm khắc trước mọi biểu hiện ly khai, thay vì trao thêm quyền tự trị.

Những năm gần đây ghi nhận các biến cố bạo lực: nổi dậy ở Lhasa trước Thế vận hội 2008; xung đột chết người giữa người Duy Ngô Nhĩ và người Hán ở Urumqi năm 2009; vụ lái xe chở chất nổ hướng tới cổng nhìn ra Quảng trường Thiên An Môn năm 2013; và tấn công dân thường tại ga tàu ở Vân Nam năm 2014. Bắc Kinh coi trấn áp cứng rắn là chính đáng, trong khi Liên Hợp Quốc và các nhóm nhân quyền cáo buộc hơn một triệu người Duy Ngô Nhĩ bị giam trong các cơ sở; phía Trung Quốc gọi đó là trung tâm “tái giáo dục” và dạy nghề. Nhiều đền thờ Hồi giáo bị đóng cửa; ở Tây Tạng, tu viện bị kiểm soát chặt, trẻ dưới 18 tuổi buộc học tiếng Phổ thông tại trường công lập và không được học kinh Phật.

Hạn chế dạy tiếng Mông Cổ ở Nội Mông và lệnh dỡ bỏ một số thánh đường Hồi giáo của người Hồi (Hui) ở Ninh Hạ tiếp tục gây xáo trộn. Phân tích của Dự án China Power (China Power Project) dẫn lại Mao Trạch Đông nhấn mạnh thực tế người Hán chiếm hơn 90% dân số, còn các dân tộc thiểu số nắm giữ phần lãnh thổ rộng, giàu tài nguyên và có tầm quan trọng nông nghiệp—những vùng biên giới chiến lược từng có giai đoạn độc lập và sở hữu ngôn ngữ, chữ viết riêng. Luật mới được xem là công cụ hợp nhất kiểm soát và lấn át các bảo hộ pháp lý hiện hành về quyền thiểu số.

Chính quyền nhiều năm khuyến khích người Hán di cư tới Tây Tạng và Tân Cương, khiến Lhasa và Urumqi thay đổi nhanh về văn hóa. Hôn nhân khác sắc tộc được khuyến khích bằng ưu đãi tài chính; nay luật cấm mọi can thiệp dựa trên tôn giáo hay sắc tộc. Glasserman nêu ví dụ việc ngăn cản không chính thức từ giáo sĩ hay gia đình sẽ khó diễn ra hơn, khiến các cuộc hôn nhân liên sắc tộc có khả năng được tiến hành thuận lợi hơn.

Tại Trung Quốc hiện nay khó phỏng vấn người Duy Ngô Nhĩ, Tây Tạng hay Mông Cổ do rủi ro bị buộc tội “ly khai”. Nhóm Chiến dịch vì người Duy Ngô Nhĩ (Campaign for Uyghurs) cảnh báo việc thu hẹp giáo dục bằng tiếng mẹ đẻ ở trường học và đại học sẽ buộc học sinh dùng hoàn toàn tiếng Phổ thông, tăng tốc đồng hóa vào xã hội Hán. Trang Phayul của cộng đồng Tây Tạng lưu vong coi đây là giai đoạn mới của “Trung Quốc hóa” dưới thời ông Tập.

Ngược lại, người phát ngôn Lou Qinjiang của National People's Congress nói luật nhằm bảo đảm “sự lãnh đạo toàn diện của đảng đối với công tác dân tộc”, bồi đắp “ý thức cộng đồng quốc gia” và giúp vùng thiểu số hòa nhập phát triển chung. Chinese Communist Party từ lâu xem các nhóm thiểu số ở mức “kém hiện đại” hơn; trung ương muốn tránh những cực đoan ở địa phương như ép người Hồi ăn thịt lợn hoặc nhà máy không cung cấp bếp halal. Luật được kỳ vọng chuẩn hóa ứng xử cán bộ và, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), chủ yếu là một tuyên ngôn ý thức hệ phải thẩm thấu vào giáo dục, tôn giáo, lịch sử, văn hóa, du lịch, truyền thông, internet và cả quy hoạch, phát triển kinh tế. Về thực chất, Bắc Kinh không cần luật mới để củng cố quyền lực, nhưng văn bản này cho thấy hướng đi ngắn hạn mà ông Tập đang đẩy Trung Quốc tới.