Chính quyền Trump ban hành giấy phép mới cho phép các nước tạm thời mua một số sản phẩm dầu của Nga đang lênh đênh trên biển, nhằm giảm đà tăng giá dầu thô sau khi Mỹ phát động chiến sự với Iran. Giá dầu tăng vọt vì eo biển Hormuz bị đóng — tuyến vận chuyển một phần năm dầu thế giới — gây thiếu hụt năng lượng toàn cầu. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps) cảnh báo sẽ “đốt cháy” dầu khí khu vực nếu cơ sở hạ tầng năng lượng Iran bị tấn công.

Theo CNN, giới chức an ninh quốc gia Mỹ đã đánh giá thấp quyết tâm của Iran trong việc đóng eo biển Hormuz, khiến khủng hoảng năng lượng bùng phát; Washington đang gấp rút hạn chế tác động kinh tế.

Ít nhất 16 tàu chở dầu, tàu hàng và tàu khác bị tấn công ở eo biển Hormuz, Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman trong hai tuần qua, theo Tổ chức Hàng hải Thương mại Vương quốc Anh (UKMTO). Iran bị cho là rải thủy lôi; quân đội Mỹ nói đã đánh chìm 16 tàu rải mìn. Trả lời Fox News, Tổng thống Donald Trump kêu gọi thủy thủ tàu dầu “tỏ ra can đảm” và khẳng định “không có gì phải sợ”.

Động thái tạm nới trừng phạt với dầu Nga được đưa ra dù trước đó Washington gây sức ép lên các công ty dầu mỏ Nga để hạn chế dòng tiền cho chiến sự của Moskva ở Ukraine. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) cấp phép tạm thời để các nước mua dầu Nga đang mắc kẹt trên biển, chỉ áp dụng cho lô hàng đã lên tàu và không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga, vì Nga chủ yếu thu ngân sách năng lượng từ thuế tại điểm khai thác. Giấy phép trên trang US Treasury áp dụng cho dầu thô hoặc sản phẩm dầu của Nga đã bốc xếp trước 12/3 và cho phép giao đến 11/4.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen của New Hampshire, thành viên cấp cao Ủy ban Đối ngoại Thượng viện (Senate Committee on Foreign Relations), chỉ trích rằng khi Nga hỗ trợ Iran nhắm mục tiêu vào người Mỹ ở Trung Đông, quyết định này đang làm đầy “kho chiến tranh” của Điện Kremlin và khiến các gia đình Mỹ chịu giá cao hơn. Trước đó, Mỹ đã cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ miễn trừ 30 ngày để mua dầu Nga mắc kẹt trên biển; Bessent nói nhằm duy trì dòng chảy nguồn cung toàn cầu.

Khi thiếu hụt năng lượng trầm trọng, nhiều quốc gia cắt giảm tiêu thụ, áp trần giá nhiên liệu và mở kho dự trữ khẩn cấp. Giới phân tích cảnh báo ngay cả khi chiến sự sớm kết thúc, việc mở lại eo biển có thể không diễn ra nhanh chóng. Goldman Sachs nâng dự báo giá Brent thêm 20%, lên 100 USD/thùng trong tháng 3 và 85 USD/thùng trong tháng 4 nếu gián đoạn kéo dài 3 tuần; nếu đóng cửa hai tháng, dự báo cuối năm tăng từ 71 USD/thùng lên 93 USD/thùng.