Tóm tắt
Sau kỳ nghỉ cuối tuần, Quốc hội Slovakia (Národná rada SR) trở lại làm việc và đưa dự thảo Bộ luật Dân sự (Občiansky zákonník) vào vòng đọc thứ hai. Bộ trưởng Tư pháp Boris Susko (đảng Smer-SD) nêu nhu cầu thay thế bộ luật hiện hành từ năm 1964, vốn được sửa lớn năm 1991 và khoảng 70 lần tiếp theo, tạo nên một kết cấu chắp vá không còn phù hợp với kinh tế thị trường, sở hữu tư nhân và tự do hợp đồng.
Theo Susko, dự thảo bám theo định hướng lập pháp chính phủ thông qua từ năm 2009, Chương trình hành động của chính phủ và kế hoạch lập pháp; do Ủy ban pháp điển hóa Bộ luật Dân sự và luật tư (komisia pre kodifikáciu nového Občianskeho zákonníka a súkromného práva) soạn thảo với nguyên tắc chỉ thay đổi những gì thực sự cần. Triết lý mới coi luật là quy tắc mặc định khi các bên không thỏa thuận, thay vì danh mục cho phép; khắc phục thực tiễn coi im lặng của luật là cấm. Đồng thời xóa bỏ song trùng giữa luật nghĩa vụ dân sự và thương mại, hợp nhất trong một chế độ.
Dự thảo còn tăng bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và bổ sung thiết chế như hợp đồng thừa kế và gánh nặng thực, được xem là các công cụ kinh điển của truyền thống luật lục địa châu Âu. Susko khẳng định đây không phải thử nghiệm. Phiên họp Thứ Ba chưa biểu quyết; lần bỏ phiếu gần nhất dự kiến vào Thứ Tư (23.9).
Phong trào Tiến bộ Slovakia (Progresívne Slovensko - PS) chỉ trích chính phủ truyền thông chưa đầy đủ về thay đổi. PS nêu các điểm như đổi “tài sản chung không chia của vợ chồng” thành “tài sản chung của vợ chồng” bao gồm cả nợ, sửa quy định thừa kế làm giảm phần của người thừa kế bắt buộc, và cho phép người chưa thành niên kinh doanh khi được tòa phê chuẩn. PS đồng thời coi việc không điều chỉnh luật gia đình và đời sống cặp cùng giới là bỏ lỡ cơ hội, nhắc lại cam kết trong chương trình chính phủ và nghĩa vụ theo Công ước châu Âu về Nhân quyền.
Đảng Tự do và Đoàn kết (Sloboda a Solidarita - SaS) đánh giá dự thảo là công việc còn dang dở, lẽ ra phải là ưu tiên của bộ trưởng. SaS cho rằng Bộ luật Dân sự phải đi cùng luật về công ty để cải thiện môi trường kinh doanh; thiếu khung cho doanh nghiệp gia đình và cơ chế thừa kế cho phép một người con tiếp tục điều hành doanh nghiệp kèm nghĩa vụ thanh toán cho những người còn lại. SaS cũng đề xuất tạo điều kiện hiện đại cho startup bằng các hình thức công ty linh hoạt như mô hình vốn 1 EUR, phê phán thảo luận tiền nghị trường hạn chế và cho rằng sửa đổi về quỹ tư nhân do Phong trào Dân chủ Cơ đốc giáo (Kresťanskodemokratické hnutie - KDH) đề xuất nên tách thành luật riêng.
Tổ chức phi chính phủ Via Iuris (Via Iuris) kêu gọi hoãn hiệu lực Bộ luật Dân sự ít nhất một năm, tới ngày 1.7.2028, dù không phủ nhận sự cần thiết của cải cách. Theo tổ chức này, thời gian chuẩn bị quá ngắn so với các nước tham chiếu có thể dẫn tới cách hiểu khác nhau, gia tăng kháng cáo và khiếu nại đặc biệt, ảnh hưởng đến tính thực thi và dự đoán của pháp luật, qua đó tác động đến vận hành nhà nước pháp quyền.
Theo Susko, dự thảo bám theo định hướng lập pháp chính phủ thông qua từ năm 2009, Chương trình hành động của chính phủ và kế hoạch lập pháp; do Ủy ban pháp điển hóa Bộ luật Dân sự và luật tư (komisia pre kodifikáciu nového Občianskeho zákonníka a súkromného práva) soạn thảo với nguyên tắc chỉ thay đổi những gì thực sự cần. Triết lý mới coi luật là quy tắc mặc định khi các bên không thỏa thuận, thay vì danh mục cho phép; khắc phục thực tiễn coi im lặng của luật là cấm. Đồng thời xóa bỏ song trùng giữa luật nghĩa vụ dân sự và thương mại, hợp nhất trong một chế độ.
Dự thảo còn tăng bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và bổ sung thiết chế như hợp đồng thừa kế và gánh nặng thực, được xem là các công cụ kinh điển của truyền thống luật lục địa châu Âu. Susko khẳng định đây không phải thử nghiệm. Phiên họp Thứ Ba chưa biểu quyết; lần bỏ phiếu gần nhất dự kiến vào Thứ Tư (23.9).
Phong trào Tiến bộ Slovakia (Progresívne Slovensko - PS) chỉ trích chính phủ truyền thông chưa đầy đủ về thay đổi. PS nêu các điểm như đổi “tài sản chung không chia của vợ chồng” thành “tài sản chung của vợ chồng” bao gồm cả nợ, sửa quy định thừa kế làm giảm phần của người thừa kế bắt buộc, và cho phép người chưa thành niên kinh doanh khi được tòa phê chuẩn. PS đồng thời coi việc không điều chỉnh luật gia đình và đời sống cặp cùng giới là bỏ lỡ cơ hội, nhắc lại cam kết trong chương trình chính phủ và nghĩa vụ theo Công ước châu Âu về Nhân quyền.
Đảng Tự do và Đoàn kết (Sloboda a Solidarita - SaS) đánh giá dự thảo là công việc còn dang dở, lẽ ra phải là ưu tiên của bộ trưởng. SaS cho rằng Bộ luật Dân sự phải đi cùng luật về công ty để cải thiện môi trường kinh doanh; thiếu khung cho doanh nghiệp gia đình và cơ chế thừa kế cho phép một người con tiếp tục điều hành doanh nghiệp kèm nghĩa vụ thanh toán cho những người còn lại. SaS cũng đề xuất tạo điều kiện hiện đại cho startup bằng các hình thức công ty linh hoạt như mô hình vốn 1 EUR, phê phán thảo luận tiền nghị trường hạn chế và cho rằng sửa đổi về quỹ tư nhân do Phong trào Dân chủ Cơ đốc giáo (Kresťanskodemokratické hnutie - KDH) đề xuất nên tách thành luật riêng.
Tổ chức phi chính phủ Via Iuris (Via Iuris) kêu gọi hoãn hiệu lực Bộ luật Dân sự ít nhất một năm, tới ngày 1.7.2028, dù không phủ nhận sự cần thiết của cải cách. Theo tổ chức này, thời gian chuẩn bị quá ngắn so với các nước tham chiếu có thể dẫn tới cách hiểu khác nhau, gia tăng kháng cáo và khiếu nại đặc biệt, ảnh hưởng đến tính thực thi và dự đoán của pháp luật, qua đó tác động đến vận hành nhà nước pháp quyền.
